23 



toen wel reeds zeer talrijk waren, trachtten zich te verheffen. Het doel is niet bereikt gewor- 

 den, maar de vorsten van Tabanan en Badong zijn Wesjas gebleven. 



Wij hebben boven gezien, dat de Xatrijas van Daha en Madjapahit de titels Mahisa of 

 K'bo en Rang ga voeren. Voor de Wesjas zijn de namen Patih , Demang en Toemenggoeng 

 opgegeven. Mantri s, die thans op Java de laagste positie onder de inlandsche Hoofden in- 

 nemen, kunnen volgens de Balinezen van beide kasten zijn: dit verklaart zich door de oor- 

 spronkelijke beduiding van het woord Mantri; dit is in het Sanskrit » Minisier ," en dus 

 toepasselijk op iedereen, die deze positie heeft, hetzij hij Xatrija of Wesja is. Ook 

 Patih is op het oude Java en Balt een veel hoogere rang, dan tegenwoordig op Java; den 

 titel Patih voert Gaclja Madda, de voorgegeven voorvader van -4 vorstengeslachten op Bali , 

 en die als eene iucarnatie van Wisjnoe beschouwd wordt. Verder benoemt de eerste Deva 

 Agoeng (Zie Oes. Java) den overwinnaar van Bali en stedehouder van Tabanan, Arja Damar, 

 tot Patih of eersten minister, die in alle aangelegenheden geraadpleegd moet worden. Van 

 de Javaansche titels vindt men nog die van B'kel op Bali; hij behoort echter niet aan leden 

 van een der drie hoogere kasten, maar aan Soedra's, en staat gelijk met mandoer op Java. 

 Zij worden op Bali Partikel, PamVkel of Prab'kel genoemd; deze naam is ontstaan uit Prab'kel, 

 wat even als Pragoesti en Pradeva (gewoonlijk uitgesproken Pergoesti en Perdeva) de verzame- 

 ling der B'kels (Goesti's en Dewa's), beteekent. 



Van de voorname Wesja's van het hof van Daha (1) (Kediri) worden opgegeven in de 

 Oesana Java: Mantri Bawong , ICala Moedong, Toemenggoeng Paroengsari , D'mang Draiva- 

 lika , Gebob Basah, Lob ar , (de kris naar den vorm van dezen man wordt nog in Karang- 

 Assem door de vorsten gebruikt, volgens de Poesaka in Ngalihan;) ICala Limpoeng , Boeta 

 Wilis , Boebar, Baleman, Djalak Katengeng . Van zulke Wesja-geslachfen stammen even als 

 van de echte broeders van Arja Damar een groot getal Balinezen af; maar allen, buiten de na- 

 komelingen van Arja Damar en Patih Gadja Madda, zijn zonder aanzien, en meestal tot 

 Soedra's geworden. Enkele van hen hebben nog den titel Goesti en volgelingen; de anderen 

 zijn geheel gelijk met de Soedra's. De reden hiervan is, dat hunne voorvaders op Bali door 

 de geslachten van Arja Damar en Patih Gadja Madda overwonnen en verdrongen zijn. 



De Wesjas zijn oorspronkelijk bestemd voor den handel , landbouw en uitoefening van 

 kunsten en ambachten Deze bestemming is in Bali bekend , maar de voorname Goesti's 

 verachten deze bezigheden; alleen zijn zij niet ongenegen handel te drijven, om het noodige 

 geld voor de amfioen en hanengevechten te verkrijgen. De handel is echter niet alleen in 

 de handen der Wesjas, ook al de andere kasten deelen daarin. 



Om de tegenwoordige positie der Dewa's en Goesti's op Bali beter te leeren kennen, zou 

 het hier de plaats zijn, om over de vorstengeslachten en hunne afstammelingen uit te 

 wijden. 



Vorstengeslachten. 



Wij hebben al kortelijk aangevoerd, dat al de Xatrija-xovsten en al de tegenwoordige 



(1) Daha is ook de naam tan een oud volk in Indië. 



