29 



magt van den Deva Agoeng, om hunne handelingen als van den Deva Agoeng afhankelijk 

 voor te stellen en achter hem te schuilen. Tabanan , Bangli en Lombok erkennen niet 

 eens het opperaanzien van den Deva Agoeng, noch minder geven zij presenten. 



De naam van den tegenwoordigen Deva Agoeng is G'de Poetra (1); zijne zuster, dochter 

 van de bovengenoemde prinses van Karang-Assem, heet Deva Agoeng Istri. De moeder van 

 den Deva Agoeng was eene Soedra-vrouw, maar de overleden Deva Agoeng had geene 

 mannelijke kinderen bij voorname vrouwen, en dus moest de zoon eener Soedra-vrouw hem 

 opvolgen. 



2) Gianjar. Hier heerscht Deva Pahan , een zoon van Deva Mangis , die in Octo- 

 ber 1847 overleden is. De familie is Xatrija, mr ar van lage afkomst (door te vele 

 vermenging met Soedra-bloed), en wordt poengakan genaamd, (poengakan beteekent geval- 

 len). De overgrootvader van Deva Pahan, met name Deva Mangis, is de stichter van dit 

 rijk. Hij was bevelhebber van c i09 man in de dessa Gianjar en stond onder de Poenggawas 

 van den Deva Agoeng, die in Na ga ra, Soekawati en Pedjeng hunne steden hadden en nabe- 

 staanden van den heerschenden Deva Agoeng waren. Door list, geweld en vergift heeft hij 

 deze poenggawas onder zich gebragt, en van Mengoei het land Kramas veroverd. Wegens 

 zijne schandelijke daden, het vergeven enz,, zou hij na den dood in eene slang veranderd 

 zijn. die in het paleis van Gianjar langen tijd gevoed werd, maar in de laatste jaren ver- 

 dwenen is. Hij is in zijne ondernemingen waarschijnlijk alleen daardoor geslaagd, dat hij 

 in een' tijd begon, toen Klongkong door Karang- Assem overwonnen en van alle magt be- 

 roofd was. Gianjar heeft zich echter aan den Deva Agoeng als opperheerscher onderworpen, 

 en zendt talrijke presenten, die den Deva Agoeng doen vergeten dat zijne naaste verwan- 

 ten op een schandelijke wijze onderdrukt zijn. De vroegere Poenggawas bestaan namelijk nog in 

 Gianjar, maar zij zijn onder het bevel van een' Poengakan. Zoo blijkt het overal op 

 Bali, dat een voorname geboorte niet toereikend is om een geslacht te beschermen. De 

 sterkere overwint ook hier, al ware hij van de laagste afkomst. Door voorname huwelijken 

 wordt dan zulk een overwinnend geslacht ook weder verheven. — Gianjar zal §3000 mannen 

 hebben, maar men kan van al deze opgaven slechts de helft als waar aannemen. Het 

 is een van de vruchtbaarste en bestbebouwde streken van Bali. 



Gianjar is verbonden met Badong en bemiddelt ook wel de geschillen tusschen het laat- 

 ste rijk en Klongkong. Depositie tegenover Karang-Assem is noch vriendelijk , noch vijandig. 

 Bij de laatste Hollandsche espeditie tegen Boleleng heeft Gianjar op bevel van den Deva 

 Agoeng 8000 man hulptroepen gezonden, die echler te laat aankwamen, en niet de beste 

 strijders, maar integendeel het uitschotje van het rijk waren. 



(!) Cde beteekent den oudsten (zoon of dochter van dezelfde moeder); bij niet-vorstelijke personen en Brah- 

 manen is daarvoor gewoonlijk TF^ajahan (oud) ; Made is de tweede (eigenlijk de middelste , Skt. mad'ja) : 

 Ifjoman , de derde, bijaldien er nog een vierde bestaat. IC toet, de derde of vierde (eigenlijk de jongste). 

 In geval er nog meer kinderen zijn, worden dezelfde benamingen gebruikt , maar vóór den naam gezet, in 

 plnats van achter. Zoo hebben wij in Den Passar een' radja Ngraerah IC toet en een' JCtoet JSgroerah, beide 

 zonen van den overledenen vorst, den broeder van Kassiir.an. Poetra is prins, doch zou eigenlijk maar aan 

 geheel-voorname geboorte toegekend worden ; hier is echter de Deva A^oen» zoon van eene Soedra-vrouw , maar 

 als de eenige , die opvolgen kon, geadeld. 



