31 



eenige berigten was deze Patih Gadja Madda eene incarnatie van Wisjnoe, die zich dus 

 ook in een' Wesja verligchamelijkt heeft. Het vertelsel is welligt ontstaan, toen de familie bij- 

 na geheel Bali en Lombok ten onder gebragt had. Een ander verhaal zegt, dat Patih Ga- 

 dja Madda van de aarde verdwenen is, en geene kinderen achtergelaten heeft; het ge- 

 slacht van Mengoei zal dan van Ki Jasak afstammen, die met de kleindochter van Arja 

 Damar getrouwd was tegen den wil van haren vader Arja Jasan. Mengoei bevatte in ou- 

 den tijd het geheele westelijke Badong, terwijl ook het oostelijke gedeelte, het rijk Pina- 

 tih, onder de nakomelingen van Arja Beleteng de opperheerschappij van Mengoei erkende. 

 Buitendien behoorde Rramas en Kadevatan van Gianjar en Marga , in het gebergte van Ta- 

 banan, vroeger tot Mengoei. Kramas is door Gianjar veroverd, zoo als wij gezien hebben; 

 over de rest zullen wij onder Badong spreken. Mengoei was eenigen tijd, omtrent twaalf 

 jaren, onder de heerschappij van Badong, is echter thans weder vrij van dat rijk en staat 

 als een eigenlijk stedchouderschap onder Klongkong. Met Karang- Assem is de familie van 

 Mengoei niet alleen oorspronkelijk dezelfde, maar ook in den nieuwsten tijd door huwelijk 

 verbonden. De vorst van Karang -Assem heeft eene prinses van Mengoei getrouwd. Mengoei 

 moet blindelings de bevelen van den Deva Agoeng volgen; het is echter vijand van Badong 

 en Tabanan , en door de ligging tusschen die twee Staten nagenoeg geneutraliseerd. Het 

 kleine stuk land aan den zeekant, dat tot Mengoei behoort, te veroveren is voornamelijk 

 het doel van Badong , hetwelk daardoor aan het bevriende Tabanan grenzen zou. Echter 

 is dit stukje door rotsen onmiddellijk aan de zee, die maar een klein pad openlaten, 

 sterk verdedigd. 



De vijandschap onder de Balinezen vertoont zich onder anderen door het afleiden van het wa- 

 ter; zoo heeft Mengoei voor eene rivier, die vroeger in Badong inde zee vloeide, op zijn ge- 

 bied eene andere bedding gegraven, en daardoor de rijstvelden van Grobokkan op de grens 

 van Badong droog doen liggen. 



8). Karang Assem. De regerende vorst is Ngroerah (1) G'de Karang - Assem. De familie 

 is die van Gadja Madda, en het land vóór meer dan twee honderd jaren door Mengoei veroverd. 

 Eene naamlijst der vorsten van Karang-Assem vindt men in de Pamendanga , een werk, 

 dat wij boven genoemd hebben; echter is er niets over hunne verrigtingen bijgevoegd. In 



nenjent , buiten zijn eigen land , ook het bestuur van Boleleng , door het Gouvernement en onder de opper- 

 heerschappij van het Nederlandsch Gouvernement hem opgedragen , gekregen heeft, — dat verder het land Kaïang- 

 Assem op Bali aan den vorst van Mataram - Lombok overgegeven is , die daarop gegronde aanspraak meende te 

 bezitten. Verder is het aanzien van deu Deva Agoeng nog meer verminderd dan vroeger , daar hij èu de op- 

 pennagt van het hooge Gouvernement heeft moeten erkennen , èn twee vorsten , die hem al vroeger niet in zijne 

 waardigheid erkenden , thans zijne magtige en geduchte naburen geworden zijn , die altijd gereed en in staat zullen 

 zijn om hem te beteugelen. Wij behoeven hier , om herhalingen te sparen , nog maar het faclum aan te duiden , 

 dat de voorheen regerende vorsten van Boleleng en Karang - Assem en de nog meer bekende Goesti Djêlanteg 

 in den strijd gevallen zijn. 



(I) Ngroerah beteekent iets dat beschaduwt, palindongan, een pajong en ook het gewelf van den hemel. De 

 vorsten van bet Weeja-geslacht voeren meestal dezen titel ; zij beschaduwen en beschermen het land. De vorst 

 van Mengoei heeft dien titel niet, wijl het land aan Klongkong als eigendom behoort en aan den tegenwoor- 

 digen vorst maar als leen van Klongkong opgedragen is: Ngroerah, Angroerah, Angloerah is op Java Loer ah, 

 een hoofd van den 4den rang. 



