32 



de Oesana Java heeft Arja Mangoeri het .stedehouderschap van Dawoeh in Karang- Assem; 

 het is niet zeker of 'die familie geheel Karang -Assern had, — mogelijk dat de Deva Agoeng een 

 gedeelte van dat land bezat. Door de verovering van Karang-Assem door de familie van 

 Mengoei werd Klongkong van Boleleng afgesneden, en het magtige vorsten-geslacht in het 

 veroverde land vond het naderhand ligt het alleenstaande Boleleng te onderwerpen. 



Geen Staat heeft zoo veel oorlogen gevoerd als Karang-Assem. Over de overwinning van den 

 Deva Agoeng en de vernieling van Gelgel hebben wij boven gesproken. Het gevolg daarvan 

 was de verovering van Boleleng en Lombok, en de familie zou welligt geëindigd hebben 

 met zich meester van geheel Bali, Lombok en Sèmbawa te maken , (Sêmbawa is inderdaad 

 aangetast geworden, maar door de tusschenkomst van het Hollandsen Gouvernement be- 

 waard gebleven,) bijaldien zij niet onder zich-zelve vele burger-oorlogen gevoerd had. Vele 

 vorsten van Karang-Assem en in het veroverde Boleleng zijn door leden van hunne familie 

 verdrongen. Ook op Lombok hebben de twee vorsten van de Karang- Assem- familie vóór 9 

 jaren oorlog tegen elkander gevoerd, die daarmede geëindigd is, dat de voornaamste 

 vorst, die van Kar 'ang- Assem-Lombok , door den vorst van Mataram overwonnen is en zich 

 omgebragt heeft. Van de familie van Kar ang- Assem-Lombok zijn twee kinderen gered, een 

 zoon en eene dochter van den laalsten vorst, die thans op Kar ang -Assem- Bali leven (1). 

 De overige familie, de vrouwen medegerekend, heeft zichzelve op echt-Indische wijze onder 

 elkander vermoord , om de schande van overwonnen te zijn niet te overleven. Zij wilde 

 zelfs een' Europeaan, die hare partij getrokken had, mede vermoorden, om allen te zamen 

 in den hemel (Svarga) in te gaan Ook deze wijze: » van uit het leven te gaan door ouderlin- 

 gen moord der leden der familie," wordt als eene Bela beschouwd, en ook hier past de Indi- 

 sche beduiding van het woord wela , (sudden and easy death; zie boven). Sedert den onder- 

 gang van Karang- Assem-Lombok zijn de vorsten van Kar ang- Assem-B ali , van Boleleng en 

 de van hen afhankelijke Deva Agoeng vijanden met Lom,bok , en erkennen elkander onderling- 

 niet voor regtmatige hcerschers. De vorst van Lombok, dat ook Selaparang heet, is Ngroerah K'toet 

 Karang Assem. 



Karang-Assem is het bergachligste land van Bali, heeft weinig rijst, maar de sterke 

 bevolking is zeer bedreven in handenarbeid, vooral in houtsnijden , en wint daarmede 

 haren leeftogt. Volgens de opgaven der Balinezen zijn daar S00G0 weerbare mannen. 



6) Boleleng, De vorst is Ngroerah Made Karang-Assem. De familie is uit Karang-Assem, 

 en stamt dus ook oorspronkelijk uit Mengoei en van Patih Gadja Madda af. De tegen- 

 woordige vorst is een broeder van den vorst van Karang-Assem. In Boleleng hebben vele 

 dynasliën bestaan. Vóór 7 generatiën zijn de Xatrija-vorsten van Boleleng, die nabestaanden 

 van den Deva Agoeng waren, door eene Wesja-familie verdrongen; tot deze behoorde Ngroe- 

 rah Pandji, nakomeling van Arja Beletcng. De overlevende Xatrijas van Boleleng wonen 

 thans in Badong. Eindelijk werd Boleleng vóór h of h* genei'atiën door Karang-Assem overwon- 

 nen; maar de oorlogen hielden daarom niet op, wijl de leden van de Karang-Asscm-familie 



(I) Misschien zijn ook deze eenige nakomelingen thans door den vorst van SJataram Lombok gedood ; hij was 

 ten minste vroeger altijd in vrees voor deze regtmatige erfgenamen van Lombok. 



