S4 



Koetta, Toeban, Djembaran, en de zuidelijke hoek van Bali (het tafelpunt, door de Baline- 

 zen boekit, het gebergte, genaamd) stond onmiddellijk onder Mengoei. Daartoe behoorde ook 

 de P'kên Badong, eene druk bezochte marktplaats. De grondlegger van het rijk Badong 

 was een Goestie van het vorstengeslacht van Tabanan. Hij wordt in een manuscript, dat ik ter leen 

 had, en waarbij eene korte optelling der namen en huwelijken der vorsten van Badong achter 

 een ander werk geschreven was, genoemd: Goesti Ngroerah Bola; hij had in Tabanan 

 gezeteld in de kampong Boeahan (Boeah en Djambe beteekent de betelnoot , pinang) 

 en heet daarom Anak agoeng ring Boeahan boemi Tabanan ( de vorst in of van Boeahan 

 in het land Tabanan); hij was de jongere zoon en zocht eene plaats. (Van hem tot op den 

 radja Kassiman, die thans het opperbestuur heeft, zijn er 10 generatiën, maar tot op den over- 

 grootvader van dezen is de geschiedenis bijna niets anders dan eene optelling van namen) (1). 

 Hij vertrekt van Tabanan naar de P'ken Badong, en woont daar in het huis van Hi Se- 

 dahan, een' Soedra (de naam S'dah beteekent sirih; deze naam maakt de zaak eenigzins 

 verdacht; moest dan juist de pinang (boeah) bij de sirih komen?). Hij had dus geen paleis 

 en schijnt ook nog geen stedehouderschap gehad te hebben, noch een vast verblijf op Ba- 

 dong, daar nog zijn zoon of kleinzoon wederom van Boeahan naar Badong komt. Zijne 

 zuster was getrouwd met den Goesti Agoeng, den vorst van Mengoei, doch heeft geene 

 kinderen achtergelaten. Als reden, waarom hij vertrok , wordt opgegeven, dat hij een 

 stedehouderschap in Mengoei ging zoeken, iets wat eerst zijn zoon of kleinzoon schijnt be- 

 reikt te hebben. 



2) Anak Agoeng Ktoet Mandesa. Deze, de zoon of kleinzoon van Ngroerah Bola, ging van 

 Boeahan in Tabanan naar den Goenoeng Batoer, den vuurspuwenden berg, waarbij Dewi 

 Danoe of Gangga vereerd wordt. Dit was openbaar eene bedevaart; hij deed boete op den 

 heiligen berg, om aardsche magt te verkrijgen. Hij kwam van daar naar Badong en woon- 

 de in het huis van den M'kel (B'kel) Tlnggi, zuidelijk van de verbrandingsplaats van het 

 tegenwoordige Pam/tjoettan in de dessa T'gal. Zijn bijnaam Mandesa wordt hieruit ver- 

 klaard, dat hij in het huis van een' mandesa zijne eerste woning had, (men kan aannemen, dat 

 hij misschien zelf niet meer dan mandesa, kamponghoofd , was). Met de hulp van den M'kel Tinggi 

 wist hij zich spoedig een groot getal volgelingen te winnen, het resultaat van zijne boetedoe- 

 ningen, en werd een Poenggawa van Mengoei. 



3) Anak agoeng Pededekan, zoon des vorigen; ook hij schijnt Poenggawa geweest te zijn. 



4) De drie zonen van dezen zijn Goesti Wajahan T'geh, Goesti Njoman T'geh en Goesti 

 Ktoet K'di. De tweede, Goesti Njoman T'geh is de stamvader van de volgende vorsten, en 

 vermeerderde de magt van het huis. Hij was getrouwd met eene voorname vrouw (pra- 

 mi) van Boeahan. Hij was dapper en slim en had eene uitgezochte krijgsbende. Van de 



(I) Een jaargetal van den oorlog met Sidêraan, (1582, gelijk aan 1660 v. Chr.) vindt men in 't manuscript der Wriga 

 Garga , dat ik ter leen had ; in dat jaar hadden die van Karang-Assem (Sideman) met hunne hondgenooten , Men- 

 goei enz. Badong beoorloogd en ingesloten, maar niet ten ondergebragt. Dit is het eenige chronologisch bepaalde 

 historische factum , dat mij op Bali bekend geworden is. Het schijnt plaats gegrepen te hebben in den tijd van 

 Goesti Njoman T'geh. 



