van het tegenwoordige Mengoei tot aan het tafelpunt, afscheurde. Hij schijnt de eerste ge- 

 weest te zijn, die als onafhankelijk vorst in Badong beschouwd werd. Hij had 800 

 vrouwen; de voornaamste (pramï) waren van Tangkeban (Bangli; dus vermenging met Xa- 

 trijas) , Galogor en Mengoei. Van dezen vorst stammen tegenwoordig 800 Goesti Pam'- 

 tjoettan, die wegens hunne nadere verwantschap als de steun en kracht van het land be- 

 schouwd worden. Maar waar broeder tegen broeder gereed is te vechten, is zulk eene 

 kracht imaginair! Deze 800 Goestis hebben een gemeenzaam heiligdom in Pam'tjoettan, 

 waar zij elke maand eens verschijnen moeten, en in geval van afwezigheid boete betalen. 



Buiten Pam'tjoettan bestond in dien tijd nog het rijk der Djambe's in P'ken, Badong eo 

 Xatrija, (het laatste was maar een buitenverblijf van den vorst). Ook zij muntten in dien 

 tijd uit door onderwerping van het rijk Pinatiti, het oostelijke gedeelte van Badong. Zij 

 waren toen nog aanzienlijk, en eigenlijk van voornamer geboorte dan die van Pam'tjoet- 

 tan. Galogor had zich aan Pam'tjoettan als Poenggawa overgegeven. 



Ngroerah Saktis voorname zonen waren : 



8). a) Ngroerah G'de Parritjoeitan, devata di Oekiran (in Oekiran overleden); van hem 

 stammen de tegenwoordige vorsten van Pam'tjoettan af, over wie wij later zullen spreken. 

 h) Ngroerah Majoen, in het paleis van Majoen (1) op den overkant van de rivier ten oosten 

 van Kassiman. Dit paleis bestaat niet meer; al het bouwmaterieel is overgebragt naar Den 

 Passar. c) Ngroerah Kaleran, in het paleis van Kaleran, noordelijk van Pam'tjoettan, wel- 

 ke ligging ook de naam kaleran (noordelijk) aanduidt. Van deze vorsten wordt weinig ver- 

 teld ; zij hadden natuurlijk ook oorlogen met Mengoei en andere Staten, maar zij hebben 

 geene uitstekende daden verrigt, en worden verdonkerd door den roem van hunnen vader 

 en hunne nakomelingen. Pam'tjoettan bleef en blijft nog thans de eerste zetel der familie ; 

 alleen de vorst van Pam'tjoettan kan de Abis'eka, de zalving tot vorst van het geheele 

 rijk, verkrijgen. 



9). De merkwaardigste der nakomelingen van de drie zonen van Ngroerah Sakti was : 

 Ngroerah Made Pam'tjoettan, de zoon van Ngroerah Kaleran. Hij ging trouwen met de 

 dochter van Ngroerah Majoen, en vereenigde daardoor twee gedeelten van de bezittingen 

 der Pam'tjoettan -familie, en grondde het paleis van Kasiman. Daarmede niet tevreden, 

 tastte hij de Djambe's in P'kên Badong en Xatrija aan, en veroverde hun rijk na eene 

 hevige tegenweer. Hij was ondersteund door Pam'tjoettan en Gianjar, terwijl de Djam- 

 be's hulp van Mengoei hadden. Groot moet de slagting in het paleis van P'ken Badong 

 geweest zijn, — nog tegenwoordig wordt met schrik daarvan gesproken. Ook wordt het lot 

 van den vermoorden Radja Djambe betreurd, die, naar het zeggen van het volk, geheel 

 zonder schuld was en geene reden tot den oorlog gegeven had. Hij werd dan ook, naar 

 de meen ing der Balinezen, op zijnen overwinnaar gewroken, naardien hij in de familie van 

 denzelven als zijn kleinkind, en wel van geboorte het voornaamste, wedergeboren werd, 

 iets hetgeen groot ongeluk voor de familie voorspelde. De overwinnaar begon het groote 

 paleis van Den Passar te bouwen, maar stierf voordat het half gereed was; echter had 



(I) Majoen is hetzelfde als Made, »de middelste of tweede zoon (of dochter)." Thans beslaat die naam in 

 JJadong niet meer ; de tweede vorst uit de familie van Pam'tjoettan heet Made. 



