39 



staande dat uiterlijk de vorst van Pam'tjoettan den eersten rang had. Wij hebben boven 

 gezien, dat de oudste zoon van Ngroerah Sakti Pam'tjoettan zijnen zetel in Pam'tjoettan 

 hield. Hij heet 8) Ngroerah G'de Pam'tjoettan devata di Oekiran (Oekiran is eene plaats in 

 Pam'tjoettan). Hierop volgde zij n zoon 9) Ngroerah G'de Pamtjoettan devata di Moentjoek; beiden 

 waren altijd met hunne meer vermaarde verwanten in Den Passar verbonden, en door huwelijken 

 werd de vriendschap onderhouden. De laatste vorst van voorname geboorte was 10) Ngroe- 

 rah G'de Pam'tjoettan decata di g'dong ; hij was gezalfd (1) en speelde eene aanzienlijke 

 rol in de oorlogen van Kassimans vader en broeder. Op bevel van hem en Kassimans broe- 

 der vertrok zijn neef Anak Agoeng Lanang met een leger over zee naar Djemhrana, en 

 veroverde dit land, dat aan Boleleng behoorde. Anak Agoeng Lanang vertrok daarheen, 

 wijl de vorst van Den Passar hem uit Badong verbannen wilde. Ook hieruit blijkt de op- 

 permagt van Den Passar in dien tijd. — Djembrana ging echter spoedig weder verloren, en 



11) Anak Agoeng Lanang werd naderhand (omtrent in 18-30) na den dood van Ngroerah 

 G'de Pam'tjoettan, die geene zonen achterliet, vorst van Pam'tjoettan. Hij was niet ge- 

 zalfd, maar genoot toch grooter aanzien dan zijn zoon, de tegenwoordige vorst. Hij had geene 

 voorname zonen ; alleen bij eene Goendik (bijzit) had hij de twee zonen , thans genaamd : 



12) Ngroerah G'de Pamtjoettan en Ngroerah Made Pamtjoettan. Deze waren tijdens het leven 

 van den vader zijne parakans , die hem de sirih-doos enz nadroegen. Na den dood van 

 Anak Agoeng Lanang wilde een groot gedeelte der Poenggawas van Pam'tjoettan zijnen 

 zoon wegens lage geboorte niet als vorst erkennen. Kassiman, die ondertusschen ook het 

 opperbestuur in Den Passar verkregen had, ondersteunde echter den nieuwen vorst. Eenige 

 Poenggawas (b. v. Deva Made Rahi in Koetta) onderwierpen zich, en een Goesti van Legian 

 vlood uit het land en nam de wijk naar Gianjar. Kassiman voerde dan den nieuwen vorst 

 in het voorvaderlijke paleis van Pam'tjoettan in, en vermeerderde het aanzien van hem 

 door hem met de nagelaten dochters van Ngoerah G'de Pam'tjoettan, den neef en voorgan- 

 ger zijns vaders, te doen trouwen. Deze vrouwen zijn de voornaamste overblijvende leden van 

 de familie, en de luister van hare geboorte vermeerdert dien van den vorst, die zelf als 

 het ware een ondergeschikte van zijne vrouw is. De voornaamste vrouw van hem heet 

 Sagoeng ('2) Adi , eene andere Sagoeng Made, en eene derde Sagoeng Oka. Tegenwoordig 

 heeft Sagoeng Adi den naam Ratoe aangenomen, iets wat wij ook bij den vorst van Taba- 

 nan opgemerkt hebben. 



Door de bemiddeling van Kassiman in de zaken van Pam'tjoettan, heeft de eerstgenoemde 

 ook over dit gedeelte van Badong het opperbestuur verkregen. Hij wordt als de vader van 



(1) De zalving van een' vorst, Abis'eha (Skt.), gebeurt door de priesters (de Goeroe loka's). Zij heeft in Ba- 

 dong alleen plaats in Pam'tjoettan. De vorst moet daartoe en voornaam én in alle pligten der godsdienst onderwezen 



zijn. De bedoelde vorst van Pam'tjoettan was een Resi ; hij had door boetedoeningen (mavedaj den slaat van een' 

 heilige bereikt. 



(2) Sagoeng beteekent eene vorstin , die van vorstelijken vader en moeder afstamt. Sajoe , eene dergelijke . 

 wier moeder maar eene Goesti-vrouw is. Sagoeng is af te leiden van agoeng , groot ; Sajoe van ajoe , goed , 

 dat wij ook als naam der Bi ahmaninnen (Idajoe) gevonden hebben. 



