56 



Wij hebben er in Tijdsch. v. N. I. 8. h. 211 nog meerdere verdeelingen van den tijd, 

 te weten buiten de saptavara en pantjavara nog eene dvivara, trivara, tjatoervara, sad- 

 vara, astavara, sangavara en dasavara opgenoemd; alle dezen komen in het gewone 

 leven minder in aanmerking. De trivara dient om de marktdagen te bestemmen, even als 

 de Pantjavara op Java; op eiken derden dag (Dvara) is markt. 



De sadvara vindt men dikwijls, bij opgave van een datum, gevoegd bij de saptavara 

 en pantjavara. De namen der sadvara zijn Polynesisch : Toenggleh, Harjang , Woeroe- 

 koèng, Paniron, Was , Mahoeloe. Zoo is de eerste dag in de week Sinta : Toenggleh Pa- 

 hing Rediti, de tweede Harjang Poean Soma, de derde Woeroekoeng Wage anggara, 

 de vierde Paniron Kaliwon Boedda, de vijfde Was Manis Wrehaspati , de zesde Mahoeloe 

 Pahing Soekra , de zevende Toenggleh Poean Sanestjara. De overige verdeelingen komen voor- 

 namelijk maar voor astrologische bepalingen in aanmerking. Hoede astavara met de aan iederen 

 der 7 weekdagen toegeschreven tutelaar-godheden (zie boven) zich in overeenstemming laat 

 brengen, is mij nog onduidelijk. De goden-namen der Astavara zijn: Sri, Indra, Goe- 

 roe, Jania, Roedra, Brahma, Kala, Oema; de tutelaargoden der 7 weekdagen zijn : 

 Indra, Oema, Brahma, Wisjnoe, Goeroe, Sri, Jama , of volgens de andere opgave: 

 Indra, Pretiioi, Wisjnoe, Brahma, Goeroe, Oema, Doerga. 



Ook de dierenriem (rasi) wordt tot astrologishe doeleinden gebruikt. Wij hebben de na- 

 men in het Tijds, v. N. I. 8. A. 211 opgegevecn. In goede Mss. vinden wij dezelve nog beter 

 volgens het Skt. geschreven. De teekens van den dierenriem, die ik in een manusc. geteekend 

 vond, zijnde Indische; er is geen waterman, maar alleen de waterkruik (koemba), in plaats 

 van de steenbok is een garnaal (oedang S makara). Mretjika is Skt. Wrestjika, de schor- 

 pioen. Rakata moet zijn Karkata. Wat echter vooral opmerkenswaardig is, is het ontbreken 

 der toela (weegschaal) in het bedoeld manuscript. Dit kon geene toevallige weglating zijn, 

 de scharen des schorpioens strekten zich over de plaats waar de toela zijn moest heen en de 

 schorpioen besloeg dus de plaats van 2 teekens. Nu is het bekend, dat de Grieken in ouden 

 tijd ook maar il teekens van den dierenriem hadden, en dat juist ook de weegschaal 

 hen ontbrak, ook dat men veronderstelt, dat uit de scharen des schorpioens eerst de weeg- 

 schaal ontstaan is ; hoewel het niet zeker is of er een tecken verloren gegaan was, bij het 

 overkomen uit het Oosten (of uit Egijpte), of wel dat maar oorspronkelijk 11 bestonden. 

 Deze vraag wordt thans door het vinden van een' dierenriem van 11 teekens in ïndië nog 

 gecompliceerder. Uit het Westen kan deze dierenriem niet gekomen zijn, daartegen strijdt het 

 geheel Indisch karakter van onzen dierenriem; wij moeten dus wel vooronderstellen, dat ook in 

 lndië eens de dierenriem maar 11 teekens had, en dat eerst later zoowel in lndie als in Grieken- 

 land de weegschaal bijgevoegd is. Op Bal i worden alle 12 teekens met naam opgenoemd, en men 

 is dus ook hier niet bij de 11 teekens staan gebleven; dat wij echter de bedoelde teeke- 

 ning op Bali gevonden hebben, bewijst, dat ten tijde der eerste gemeenschap tusschen 

 lndie en Java in het eerste land de dierenriem nog maar 11 teekens had. Het is niet be- 

 kend, of er in lndie zelf een dergelijke dierenriem gevonden is, doch het zoude uiterst be- 

 langrijk zijn, om over deze zaak nadere inligtingen van daar te verkrijgen, en als het mogelijk 

 ware, den ouderdom van zulke voorstellingen te bepalen, wat èn voor de geschiedenis der 

 astronomie èn voor die der civilisatie van Java een uiterst gewigtig datum opleveren moet. 



