18 



Indisch. Zij vormen eene overgangs-periode van de oude kunstwerken tot de verbaste- 

 ringen van Soekoeh (of Soengkoeh). 



151) Een beeld in eene biddende houding, dal; de Veda's prevelt. Wij kunnen het wel 

 voor Siva, den prototyp der Pandita's, houden, met wien deszelfs uiterlijk veel overeen- 

 komt. Dit en de volgende 5 beelden gelijken, onder al de vroegere steenbeelden, alleen op 

 120 en 121. Ze verschillen van de overige voornamelijk door de wijze des opschiks. Het 

 hoofd tooisel is nagenoeg cilindervormig en schijnt eene kap of net boven de haren te zijn. 

 Bovenop is een kegelvormig voorwerp, geen lotus of linga; de haren vertoonen zich alleen 

 boven de moekoeta; deze is zeer breed en van 7 groote edelgesteenten voorzien; versierselen 

 achter de ooren (karnabharana) ; koendala gevormd door eene (lotus-) bloem. Op iede- 

 re zijde eene naar voren afhangende lok. Knevel en smalle kinbaard even als No. 105 

 en No. 150. Breede hdra (atmabharana) met een edelgesteente in het midden. De Oepavi- 

 ta vertoont zich als band op den linkerschouder en borst en loopt over het kleed. On- 

 der de bdhoebandha is nog een eenvoudige ring, een dubbelde kangkana met sloten, veel gelij- 

 kende op de tegenwoordige armringen der Javanen. Aan de twee bovenarmen zijn nog drie- 

 voudige ringen. Het kleed valt niet los en natuurlijk, maar vormt rondom het ligchaam een 

 vierkant, waardoor de beenen tot op de voeten bedekt zijn en hunne vormen niet door- 

 schijnen. Het kleed gelijkt veel op dat der Balinesche goden. Drie banden (Balin. Tambe- 

 dana ) loopen beneden de mekhala en evenwijdig met deze; twee uiteinden (Balin. Lintjêr) 

 loopen langs de beenen naar beneden; op de zijden zijn sierlijk geknoopte sjerpen (kasiha?). 

 Vier armen, gescheiden aan de ellebogen ; regts-boven de tjdmara , links-boven de om- 

 hoogstaande axamdld , die geen' ring vormt, maar, hoewel los, toch niet natuurlijk 

 naar beneden vallende voorgesteld is; het bovenste gedeelte dezer axamala vormt eene 

 lotus-bloem. De twee benedenhanden zijn onder de borst gevouwen, de duimen omhoog, 

 waarom een snoer, boven van een bloem voorzien, gewondenis; ook dit snoer kan een' ge- 

 bedenkrans voorstellen, maar de korrels ontbreken. Aan de duimen zijn ringen. De 

 borsttepels zijn (lotus-) bloemen. Buiten de gewone prabhdvala , (het verhoogde gedeelte van 

 het ruggestuk achter het hoofd) wordt het geheele beeld door een' lichtglans (bij de Baline- 

 zen trang - tedja) omgeven, die in stralen op het ruggestuk aangebragt is. Ook dit ken- 

 teeken, dat men bij al de vroegere beelden niet vindt, duidt op A r erwantschap met Bali, 

 en voert onze beelden misschien tot den tijd van Madjapahit terug. Merkwaardig genoeg is het 

 dan ook, dat op Bali thans de oude beelden van Java herkend worden als Siva, Ganes'a enz. , 

 maar de Balinezen zeggen, dat ze niet met juistheid uitgevoerd zijn. In den tijd van Madjapahit 

 hebben wij dus wel een' veranderden cultus aan te nemen (die naar Bali overgebragt is), 

 waardoor echter de kunst niet gewonnen, maar verloren heeft. Bij ons beeld zijn de neus . 

 de voeten en een gedeelte van het voetstuk gebroken; mond en handen zijn ruwer dan bij 

 andere beelden; de vingers zijn minder gescheiden; door de wijze, waarop het kleed ge- 

 vormd is, zijn eindelijk de proportien der beenen onzigtbaar. Afgerond voetstuk en vier- 

 kant boven-afgerond ruggestuk. Het beeld is van trachiet; hoog 84,5; voetstuk 7 ; 0; breed- 

 te van voet- en ruggestuk S0,5; diepte van het voetstuk 17,0. Afkomstig van Modjokerto; 

 afgebeeld in pi. 4. 



