163) Siva (?) als gemaal van Sri, de godin der vruchtbaarheid en des rijkdoms. Eene soort 

 van cornu copiaz is de reden, waarom wij dit beeld en het volgende voor Siva en Sri houden. Staande 

 houding opeen voetstuk met bladvormige versierselen. Het middenlijf eenigzins schuins naar de lin- 

 ker zijde gebogen. Hoofdlooisel verschillende van al degenen, die wij tot nu toe beschreven heb- 

 ben. Het haar loopt van het voorhoofd tot het achterhoofd gekamd en in evenwijdige ringen 

 verdeeld, zonder eenige versierselen. Het hoofdtooisel en ook het eigenaardige, overigens on- 

 bekende attribuut, heeft ons eerst doen gelooven, dat het beeld geene echte Hindoe-god- 

 heid ware. Maar de bewerking is zoo fraai, dat wij dit beeld niet anders dan als een der 

 beste voortbrengselen der Hindoe-kunst op Java beschouwen mogen. Ook zijn de gelaatstrek- 

 ken echt Indisch. Wij gelooven daarom hier een' eigenen vorm van Siva als god der vrucht- 

 baarheid (1) en in het volgende Sri, de godin der rijstvelden, der vruchtbaarheid en des 

 geluks te zien. De laatste wordt thans nog op Bali vereerd. De vooronderstelde Siva heeft ter 

 ondersteuning van ons gevoelen ook de lotus. Hij heeft bloemen in de oorlapjes; rijke hdra 

 en hahoehandha ; dubbelde kangkana (eenvoudige ringen); oepavtta een breede band. Het 

 kleed laat de beenen tot de helft der dijen zigtbaar; zoo wordt ook thans op Bali het 

 kleed gedragen, wanneer de mannen op reis of aan het werk zijn. Daar het hoofdtooisel 

 bij dit beeld schijnt aan te duiden, dat het beeld vrouwelijk is, moet deze dragt van het 

 kleed, die voor de vrouwen uiterst ongepast is, des te meer in aanmerking genomen worden. 

 Naar achteren hangt het kleed verder naar beneden; mekhala, tambedana, kasiha, met de uit- 

 einden aan het ruggestuk in de hoogte gaande. De regierarm hangt langs het ligchaam af 

 en houdt den steel van eene lotusbloem. De linker arm is gebogen en houdt in zijne 

 buiging een voorwerp, dat niet in vorm maar waarschijnlijk in beteckenis met het cornu co- 

 piae overeenkomt. Dit voorwerp heeft eene nagenoeg cylindervormige gedaante, is boven versierd 

 met twee menschelijke figuren, die echter niet duidelijk te herkennen zijn. Deze cijlinder is 

 hol en door eene opening in het ruggestuk schijnen vloeibare stoffen (melk of ghrêta, ho- 

 nig of water) uitgestort te zijn. Dit herinnert ons de stukjes der Roomsche priesters in 

 vroegeren tijd, die de maagd Maria, deden wecnen door middel van vischjes, die het 

 water inde holte van haar hoofd uit de openingen der oogen deden te voorschijn komen. Ook de 

 Brahmanen zullen dan wel zulk een vroom bedrog gepleegd hebben, om de menigte beter tot 

 het brengen van offeranden aan te sporen. Op Bali is mij tot nu toe niets van dien aard bekend 

 geworden; maar de Balinezen maken ook nagenoeg geene steenen beelden, en bewijzen hun 

 geen' eerbied. Eene weêrgade van het cylindervormig voorwerp heb ik op Bali niet gevonden, 

 maar ook uit de afbeeldingen uit Indië is mij geen dergelijk bekend. 



Het vierkante ruggestuk loopt in eene punt uit, is onder de plaats, waar de holte des 

 cylinders begint, -4 duim dieper, en schijnt deze vlakte van achteren aan te bieden, om de 

 vloeibare stoffen, die uit het cornu copiae kwamen, daarop te plaatsen. Afgebeeld in pi. 8. 



Het beeld is van fijn trachiet, dat bijzonder voor naauwkeurige bearbeiding geschikt 

 schijnt te zijn; het laat zich in uitmuntendheid der bewerking van de vormen des 



(1) Siva is de vernielende, maar ook te gelijker lijd de herscheppende godheid. Daarom is het vuur haar element. 

 Men vergelijke uit de Ilomeinsche Mythologie de verbinding van Plcto met Pkosebpiita , de dochter van Cebes. 

 2S 9te DEEL. 1880. h 



