194 TEGENWOORD. STAAT DES LANDE 
‚ Tot‚den aanleg van een Zuiker-moo- 
len, wordt ten minften gevorderd, eene 
idtr el ties 
donker groen ‚… met veel gryze flippen ‚ bevattende een 
tonde noot , als een piftool koogel , hard, maar dun 
van fchral , waar in eene. blaauwachtig witte harde pit. 
De boom verlengt, door het uitfchieten van de Spatha, 
nog wel 5 of 6 voeten , wordt , in dezen ftand , Poer- 
joek genaamt „ en gaat uit, zodra alle vruchten ryp 
zyn” „ waar mede nochthans wel 5 of 6 jaaren verloo- 
Ee De Gabang heeft een fors aanzien , door de rechte 
houding en de zwaarte van den"ftam : maar dewyl de 
bladeren“, verdord zynde, blyven nederhangen,; vers 
mindert dit zyn fraaiheid, tot zo lang hy vruchten draagt ; 
wanneer de kroon „of fechoon niet zeer uitgebreid , tus- 
fchen het groot getal van dit zoort nog bladeren draagen- 
de, tot eene merkelyke verfie,ing ftrekt, Hy leeft Go of 
zo jaaren , en is gelyk de Calappa „ niet te beklimmen’, 
door omvatting , maar moet, om den zwaaren ftam, 
met een ladder of getakte Bamboes „ befteegen wor- 
den. AS 4 
De wortels en baft., worden niet gebruikt; - maar de 
Boegineezen fplyten de jonge boomen, tot dakribben, voot 
hurine” huizen :- men kapt hun ook, jong zynde, de 
kroon af, om te. ryferen 3 maat” het Sap is weinig, niec 
aangenaam en «wordt van de Inlanders, om deszelfs ver- 
zwakkende hoedanigheid , zeer fchadelyk geacht ; voor de 
gezondheid. Het merg word , als dat van den Sagoboom, 
flaagen:,— &n of fchoon. het grof, en miet zeer fmake- 
yk is, an tyd van nood:, gebruikv tot voedzel. De Chê- 
neezen voeren 'er de verkens meede,- en bezigen den 
fram verder als in den. text gezegd. De volwasten ftraalen 
worden: afgenoomen, onder en boven een weinig gekort, 
naaft elkander gelegd, en aan een gereegem, met vier 
reyen- gefpieeten bindrottingen zoodanig , dat ze een wei- 
" 
nig over elkander fchieten , en het onderfte altoos op het 
bovenfte is” 
_ Dit zyn de-Cadjang mauemr „5 voeten breed’ en 6 
lang, van een-groot gebruik in deze Landen; tot: her 
