178 Begin, voortgang, toevallen en 



VIJFDE AFDEELING. 

 De afgelegene oorzalen der besmetting. 

 Sedert dat de geneeskunde is uitgeoefend 

 geworden , hebben de geneesheeren te ver- 

 geefsch getracht om de ware oorzaak der ver- 

 schillende pestziekten , die er, van tijd tot tijd, 

 geheerscht hebben, op te sporen, en tot nog 

 toe heeft men dienaangaande weinig licht be- 

 komen. Dit is dan inderdaad weder het ge- 

 val met de oorzaak, die deze gesel heeft 

 te weeg gebragt , want niettemin er eenige ge- 

 neesheeren zijn, die het aan afgelegene oor- 

 zaken hebben willen toeschrijven, zoo is men 

 tot nu toe daarmede niet verder gevorderd, en 

 wij zijn wegens dat geheim nog in het don- 

 kere. Het is wel reeds bewezen, dat hitte of 

 vochtigheid de ziekte niet voortbragt, want 

 dan zoude dezelve op dien tijd het hevigste 

 zijn, doch zulks is nergens het geval geweest. 

 Men heeft echter opgemerkt, dat het jaar, vóór 

 dat de ziekte zich hevig vertoonde, bij aan- 

 houdenheid zeer vochtig was, doch men heeft 

 in het algemeen niet kunnen gewaar worden , 

 dat vochtigheid eenigen invloed op de verhef- 

 fing der ziekte had. Ook heeft regen- en damp- 

 achtig weder zeer weinig invloed gemaakt. 

 En alle waarnemingen hebben de verschillende 

 ' stelsels, dat de oorzaak der ziekte door het 

 luchtgestel werd voortgebragt, omver geworpen ; 

 want men heeft in Bengalen, gedurende eeni - 



