— a — 



Resident A. zegt te meenen, dat het Endenesche volk (Sjarif 's omgeving) 

 een goed volk is. 



Sjarif antwoordt onmiddelijk: ,/er is geen beter!" 



Resident B., op wien dat volk een tegenovergestelden indruk maakt, 

 en die dat ook aan Sjarif zegt, wordt in zijn gevoelen gesterkt door de 

 mededeeling van eenige kapitale ondeugden, welke Sjarif zich haast van hen te 

 vertellen. 



Hij denkt dienaangaande als bijna alle inlanders op Java, welke meenen te 

 moeten antwoorden in den geest van //bagi mana toean poenja soeka", hetgeen 

 trouwens een hoofdkarakter is van alle onderworpen volken. 



Overigens gaat hij van het denkbeeld uit, dat het in zijn belang is, dat 

 men van Soemba zoo min mogelijk iets naar waarheid wete. 



Een verblijf alhier van bijna S 1 /^ jaar, het min of meer bekend zijn met de 

 taal van het land, het zien, onderzoeken en altijd vragen, waarbij ik met niet 

 weinig moeijelijkheden had te kampen, daar de Soembanees, even als Sjarif, 

 zich zoo menigwerf weerspreekt, hebben mij in staat gesteld dat te weten te 

 komen , wat ik alsnu zal trachten mede te deelen. 



De wezenlijke waarheid mijner mededeelingen zal zeer zeker wel de voor- 

 naamste waarde geven aan hetgeen ik schrijf. Daarom meen ik te mogen re- 

 kenen op de welwillende toegevendheid mijner lezers. 



Over de geschiedenis van Soemba, de eerste volken, van waar zij kwamen 

 en waar zij zich eerst vestigden, heb ik niets kunnen te weten komen. De 

 oudsten van dagen zijn er ten eenen male onbekend mede. 



Radja's en volk leven dienaangaande in volslagen onwetendheid, hoofd- 

 zakelijk toe te schrijven aan de omstandigheid, dat de Soembanees geen letterschrift 

 heeft, en er dus geen schrijftaal bestaat. 



Omtrent de ligging, grenzen en grootte van het eiland wordt door Dr. J. 

 J. de Hollander, in zijne land-, taal- en volkenkunde van Nederl. Oost-Indië, het 

 volgende gezegd: „Soemba is groot 251.8 □ mijlen; het ligt ten zuiden van het 

 „eiland Floris of Mangaraij, waarvan het door straat Soemba of straat Sandelhout 

 „is gescheiden, en wordt overigens door den Oceaan bespoeld tusschen 9° 17' tot 

 „10° 19/ 50" Z.B. en 119° 3' tot 120° 55' O. L." 



Ik voeg daarbij, dat het eene onderafdeeling uitmaakt van de residentie 

 Timor, en dat in Augustus 1866 aldaar werden geplaatst: een kontroleur der 2e 

 klasse, een ambtenaar ter beschikking, een tolk en twaalf policie- oppassers, 

 welke laatsten later met twee zijn verminderd. 



Wanneer men spreekt over Soemba, komt in' de eerste plaats in aanmerking 

 het rijk van Kambéra, waar de kontroleur verblijf Jioudt. 



Tot dat rijk behoort de kampong Waing-apoe, gelegen aan het strand aan 

 de Noordkust van het eiland. 



In de baai vóór die kampong, meer bekend onder den naam van Nanga- 



