— 10 — 



Met andere negorijen leeffc de Soembanees dikwijls in onmin, doch tusschen 

 de bewoners eener zelfde kampong komt weinig verdeeldheid voor. 



Ruzie, slaan, schelden of gebruik van beleedigende woorden komen zelden voor. 



Diefstal of vrouwen-perkara's leiden soms tot gevechten met de lans doch 

 meestal tot wraakneming. 



Van ligtgeraaktheid is geen kwestie bij de mannen en de vrouwen zijn 

 over het algemeen vriendelijk, lief en zeer vrolijk. 



Een menschenleven heeft op Soemba weinig waarde. 



Men gaat er even ligt toe over iemand te vermoorden als hem tot slaaf te 

 maken en te verkoopen, in welk laatste geval een mensen niet zelden, als ware 

 hij een stuk lijnwaad of koperdraad, bij de el (span) wordt uitgemeten en naar 

 die mate wordt getaxeerd; treurige toestand! 



De prijs van een volwassen slaaf, man of vrouw, is van 20 tot 30 rijks- 

 daalders of een paard. 



Eene jonge vrouw, welke goed kan werken en er goed uitziet, haalt 50 en 

 soms meer rijksdaalders of 2 paarden. 



Kinderen zijn aan de Endenezen niet zelden verkocht voor 5 a 6 Endenè- 

 sche kains (aldaar gekocht wordende voor 2 a 3 parangs per stuk) en bij gebrek 

 aan eten zelfs voor 3 zakjes padi. 



Het houden van slaven is op Soemba algemeen; hij, die rijk is, paarden en 

 ander vee bezit, heeft ook slaven; zonder slaven zou hij niet heeten rijk te zijn. 



De slaaf bewerkt de tuinen van zijnen heer, past op zijn vee, helpt hem 

 zoogenaamd oorlog voeren (rooven) en is gewoon zijn meester te gehoorzamen. 



Overigens leven meester en slaven zeer familiaar met elkaar en wonen te zamen. 



In hun uiterlijk voorkomen is geen verschil. 



Over het algemeen wordt de slaaf goed behandeld en is hij doorgaans de 

 vertrouweling van zijn heer. 



Dikwijls wordt hij door zijnen meester ontzien; ja soms wel eens gevreesd. 



In het laatste geval is zijn tijd daar. 



Een getrouwde slaaf, wiens gezin zich eenigszins begint uit te breiden, 

 bouwt zich gewoonlijk een huis en woont met de zijnen afzonderlijk. 



Is nu zulk eene slavenfamilie sterk aangegroeid en wenscht de meester 

 zich van eenigen hunner te ontdoen, dan gaat dat niet zoo gemakkelijk; want 

 de oudste der slaven, namelijk het hoofd van het gezin, laat zich van de zijnen 

 niet scheiden. Hij zou wraak nemen; althans zijn meester vreest dat en meent 

 buitendien toch al reden te hebben om hem te wantrouwen. 



Het is daarom, dat de oudste slaven dan geweldadig worden vermoord. 



Van de vrouwen, kinderen en de nog niet gevaarlijk geacht wordende 

 jongelingen, welke worden verkocht, houdt de meester eenigen bij zich voor de 

 voortteeling; hij beschouwt hen immers als zijn vee. 



Zoo doen op Soemba de Radja's. 



