— 19 — 



of beekjes, of uit wellen, waavtoe de vrouwen dagelijks eenige malen moeten 

 dalen en klimmen, hetgeen een vermoeiend werk is. 



Zij, die in de nabijheid der rivier wonen, drinken rivier-water; de meer 

 daarvan verwijderden hebben putten, somtijds in, doch meestal buiten de 

 kampongs, omdat aan het wonen op heuvels de voorkeur wordt gegeven. 



Daar vele negorijen slechts aan één of twee punten toegang vevleenen, kan 

 een vijand van eenige beteekenis de bewoners van zulk eene negorij letterlijk 

 van dorst doen omkomen of hen dwingen zich te onderwerpen. 



Bij het plaatsen der huizen w rdt geen regel gevolgd; zij staan meestal 

 onregelmatig door elkaar. 



In sommige groote negorijen staan de huizen echter in twee rijen tegen 

 over elkaar met eene ruimte in het midden voor de graven. 

 Elk graf is bedekt met een platten steen. 



Aan de grootte dier steenen zijn de graven van vorsten of andere voorname 

 personen te onderkennen. 



In de groote negorij Laura bevinden zich tusschen de twee rijen huizen 

 honderde graven, waaronder sommigen bedekt met kolossale steenen. 



Ik zag daar verscheidene steenen van p. m. 10 Rijnl. vt. lang en bijna evenzoo 

 breed bij eene dikte van 2 voet. Zij waren plat en goed bewerkt. 



De radja vertelde mij, dat aan het overbrengen van zulken steen uit het 

 gebergte naar Laura 300 menschen gedurende 5 dagen hadden gewerkt. 



De huizen zijn ruim en, wat de bouworde betreft, allen aan elkaar gelijk. 

 Die van de radja's zijn niet beter dan de anderen , alleen soms iets grooter. 

 Zij zijn hoog van den grond en, althans wat de ruimte aangaat, voldoende. 

 De lontar dient voor palen en balken, waartoe deze boomsoort bijzonder ge- 

 schikt is. 



Meer het binnenland in, waar geen lontar-boomen worden gevonden, be- 

 zigt men voor palen en balken boomen van zware en goede houtsoorten, waar- 

 aan op Soemba geen gebrek is. 



Ook de radja's en grooten, aan de kusten wonende, gebruiken die houtsoorten 

 en niet den lontar-boom. 



De vloer der woningen, bestaande uit bamboe, pinang- of laroehout, is zoo 

 hoog van den grond, dat onder het huis paarden, varkens, geiten en kippen 

 kunnen verblijf houden. 



Zij is zoo ongelijk mogelijk gelegd en de in hun geheel naast elkaar ge- 

 legde bamboe's, dikken en dunnen door elkander, zijn zoo ver van elkaar ver- 

 wijderd, dat de bewoner gemakshalve al het vuil tusschen de reten door kan 

 laten vallen, waardoor elk huis dan ook met zijn eigen mesthoop is bevoorregt, 

 die eerst wordt weggeruimd en verbrand, als hij begint te hinderen. 



De daken zijn van alang-alang en loopen zoo laag af, dat de huizen geen 

 omwanding behoeven. 



