

_ u — 



Daar is dau ook geen gebrek aan eten en rijst het hoofdvoedsel. 

 Op meer plaatsen aan de Westzijde en op eenige in het binnenland is dat 

 ook het geval. 



Het volk van Laura weet het water goed te leiden en naar hooger gelegene 

 plaatsen op de voeren. 



October is de maand, waarin de tuinen worden schoon gemaakt, het vuil 

 verzameld en verbrand. 



De katoenheesters, welke gedurende het afgeloopen jaar (1868) reeds hoog 

 waren opgeschoten en waarvan sedert Junij de katoen continueel was geplukt, 

 werden in het laatst van November met den grond gelijk gesneden, zoodat er 

 niets meer van te zien was; waarschijnlijk omdat de ondervinding hen zal 

 hebben geleerd, dat alleen hierdoor de rupsen uit de heesters worden geweerd. 

 Die heesters komen eerst weder in het midden der Westmouson te voorschijn. 

 Het planten wacht nu maar alleen op regen, waarvan de gewone tijd op 

 Soemba is het laatst van November of' de eerste dagen van December. 



Wordt ook padi geplant, dan wordt alsdan daarmede eveneens een begin gemaakt. 

 Nadat deze een paar duim is opgeschoten, worden tusschen de padi djagong- 

 korrels in den grond gestopt. 



Is de djagong een halve, mans lengte hoog, dan volgt het planten van obi, 

 katjang, enz. 



Zij, die geen padi, maar oesoe kanoe (gierst) trachten te krijgen, strooijen 

 het zaad een korten tijd vóór het invallen van den regen. 



Bij het plukken der djagong in Maart worden de opengevallen plekken 

 onmiddelijk aangevuld door andere djagong-korrels voor den tweeden oogst. 



Op vele plaatsen wordt zelfs tot drie malen toe per jaar djagong geoogst. 

 Zelfs in October en November ziet men hier en daar djagong in tuinen, aan de 

 rivierkant gelegen, alwaar door de meer vlijtigen elk plantje afzonderlijk wordt 

 begoten , hetgeen watar pamangassoe wordt geheeten. 



Hier voren, waar over den landbouw is gesproken, is tevens eene opgave 

 gedaan van hetgeen hier en daar op Soemba van het plantenrijk wordt gezien. 

 De tabak en katoen is wezenlijk van superieure kwaliteit. Voorts produceert 

 Soemba China's appelen, citroenen, manga's, nangka's, ananas, den broodboom, 

 indigo, sirih, pinang, pisang, papaija, vogelnestjes, eene zeer goede soort van wilde 

 kaneel, harst (damar), rottan en bamboe, zoo ook den tamarinde-, klapper- en 

 lontar-boom. 



Eindelijk verschillende houtsoorten, waarvan ik eenige namen hier laat 

 volgen, als: 



ai-kendara — kajoe setjang, 

 ai-idjoe — kajoe kederang, 

 ai-kadoeroe — ? 

 ai-kaloembang — ? 





