— 25 — 



ai-loboeng — P Goed scheeps-timmerhout. 

 ai-walangasa — ? Goed voor balken en planken. 



ai-soeréné — ? Heeft veel van het hout, waarvan de kistjes voor Ma- 

 nilla-cigaren worden gemaakt. Op Soemba bezigt men 

 het voor parangscheden. 

 ai-kasabar — kamoeninghout (veel aan de Oost- en Westkust) 

 ai-kaseembi — koesambi hout. 

 ai-kamaroe ■ — de tamarinde boom. 

 ai-kenawa — kajoe mejrah; is zeer sterk. 



ai-menéra — ? Waarvan de lansen worden gemaakt, (veel te Massoe), 

 ai-miteng — ? Zwart meu belhout (veel te Mendjéli). 

 ai-nitoe — sandelhout (kajoe tjendana). 



ai-soewa. — De soewa boom, welke veel wordt gevonden in het ge- 

 bergte van Massoe en aan de zuidkust te Tarimbang. Van de bast van dezen 

 boom wordt het zoo deugdzame touw gedraaid. 



Verder rood en geel verwhout en nog vele andere houtsoorten, waarvan ik 

 de namen niet weet op te geven. 



Op de vraag, wat- Soemba kan opleveren, zou men gerust kunnen ant- 

 woorden: ,/alles, wat eene bekwame en nijvere hand zaait." 



Want dat eiland is door de natuur mild bedeeld en rijk aan water; de 

 bodem is zeer vruchtbaar. 



Vraagt men echter, wat het thans oplevert, dan is het antwoord treurig; 

 waartoe onderscheidene oorzaken bijdragen en wel in de eerste plaats het totaal 

 gemis van zekerheid voor den Soembanees, zoowel voor zijn persoon, als voor 

 zijne bezittingen; en het afwezen hoofdzakelijk vanden Europeschen industrieel. 

 Behalve paarden , waarvan Soemba een schat bezit , over welke hier achter 

 zal worden gesproken, zijn op Soemba karbouwen. 



Vroeger mogten velen van het volk zich verheugen in het bezit van kar- 

 bouwen, thans echter kan over het algemeen worden aangenomen, dat het 

 hoofdzakelijk, ja bijna alleen de radja's zijn met hunne familie, welke er zich 

 van hebben meester gemaakt. 



Tusschen Kadoembo en Melolo worden in de bosschen eene menigte wilde 

 karbouwen aangetroffen, vermoedelijk reeds sedert lang van dezen en genen 

 weggeraakt en eindelijk verwilderd. 



Aan geiten en varkens is geen gebrek; zij teelen op Soemba zeer vlug voort. 

 Even als de karbouwen worden zij echter alleen geslagt bij feesten of zeer 

 bijzondere gelegenheden. 



Van pluimgedierte ziet men op Soemba slechts kippen, waaraan de Soem- 

 banees trouwens niet rijk is. Voor eigen gebruik worden deze alleen bij som- 

 mige feesten gegeten. Overigens dienen zij grootendeels om door het slagten 



