— ad- 

 en nazien der ingewanden te offeren en onderzoekingen te doen bij ziekten, 

 moord, diefstal, het op reis gaan, feesten en bij dergelijke gevallen meer. 



Aan hetgeen, wat bij zulk eene gelegenheid de kippen-darm zegt, wordt 

 door den Soeuibanees veel waarde gehecht; en zonderling genoeg, het vindt 

 zelfs ingang bij den beschaafden Arabier, Sjarif Abdoe'1 Rachman. Door dat offeren 

 en onderzoeken kan de kippenstapel zich niet uitbreiden, zoodat het dikwijls 

 gebeurt, dat er geen kip of ei te koop is. 



Schapen zijn op Soemba zeer schaars. Te Melolo en Mendjéli zijn een lOOtal, 

 den radja van Savoe toebehoorende, en te Waingapoe en Kambéra zijn het de 

 Arabier Sjarif Abdoe'1 Rachman en de Kontroleur, welke eenige bezitten. Zij zijn 

 van Savoe overgebragt en teelen zeer goed. 



Koeijen worden nergens .aangetroffen dan alleen bij den zoo even genoemden 



Arabier. 



Een aantal jaren geleden liet Sjarif een 6tal koeijen en 2 stieren van Bali 

 overbrengen, welke, losgeraakt en aan zich zelf overgelaten, zijn verwilderd. 

 Zij houden verblijf in de nabijheid van Lawanapoe, een paar uren verwijderd 

 van Waingapoe. 



Volgens Sjarif zouden zij reeds tot een énormen stapel zijn aangegroeid. 

 Hij geeft niet minder dan 600 stuks op en toch heeft hij in de laatste driejaren 

 geen koevleesch gegeten, noch eene koe gezien. 



Het is bij het jagtmaken op die dieren eene zeldzaamheid, als men één te 

 zien krijgt. 



Als er nog 30 koeijen zijn, mag het veel heeten; doch dat doet er niet toe. 

 als Sjarif zegt 600, dan meent hij 30. Hij houdt nog al van vergrooten, als 

 het te pas komt, want zonder vergrooting is niets interessant. 



Herten en wilde varkens, van de laatsten veel, worden in het binnenland 

 aangetroffen. 



Honden ziet men bijna in elk huis, en in sommige huizen bij menigte zelfs. 

 Weinig voedsel krijgende, zijn ze stok mager. Zij worden door den Soembanees 

 gegeten en, meer het binnenland in, bij de herten- en varkensjagt gebezigd. 



Ook ziet men in sommige huizen katten, doch minder algemeen, zoodat 

 de ratten en muizen ongestoord aan hunne vernielzucht kunnen bot vieren en 

 des nachts den mensch tot veel last zijn. Ik ondervond zulks op mijne reizen 

 in het binnenland, toen zij over mij heen patrouilleerden. 



Apen ziet men hier in groote hoeveelheid, doch van de gewone soort. 



Verder zijn hier wilde eenden, boschkippen, poejoes, pergams, poeni's, 

 kakatoea's, loeri's, eene menigte van duiven en andere vogels, zoo ook groote 

 roofvogels en vleermuizen. 



Wijders zijn op Soemba schildpadden, hagedissen, gekko's, leguanen en 

 kaaimans, eindelijk, zooals overal in Indië, vliegen, muskieten, witte, zwarte 

 en roode mieren, sprinkhanen, schorpioenen, zeer groote duizendpooten en meer 



