— 88 — 



van 8, 12 a 15 gulden, en werden ze ook tegen die prijzen door Sjarif opge- 

 kocht en uitgevoerd. 



Geld was toen op Soemba nog niet bekend. 



Het gebruik — niet de waarde er van — werd hun door hem geleerd, 

 opdat hij de geringste snuisterijen aan hen kon verkoopen voor sovereings 

 of rijksdaalders, wat ook nu nog het geval is; want kleiner geld, zoo als gul- 

 dens of halve guldens, is voor hem onuitstaanbaar. 



En waar moest dat groote geld van daan komen, als het niet was van de 

 paarden ? 



Naar mate die zoo nuttige dieren al meer en meer in waarde stegen en 

 tegen hoogere prijzen naar Java en Mauritius werden uitgevoerd, maakten de 

 groote roofvogels er zich zooveel mogelijk meester van , zoodat dan ook tegen- 

 woordig de grootste rijkdom aan paarden bij de Radja's en hunne familie zit. 



De Radja van Taaimanoe b. v. heeft zooveel paarden, dat het juiste getal 

 hem zelfs onbekend is. 



Hij rekent alleen de hengsten, welke hij overal, tot zelfs uren ver heeft 

 losloopen. Men schat dat getal op 250 a 300. 



Een zijner slaven houdt het toezigt over 2, 3 of 4 baba's, dat wil zeggen 

 2, 3 of 4 hengsten met hunne merries. 



Wanneer men nu in aanmerking neemt, dat een hengst 6, 8 a 10 merrie- 

 paarden en, wanneer hij sterk en vurig is, zelfs meer heeft, dan kan men den 

 rijkdom aan paarden nagaan van de Radja's op Soemba. 



Een hengst met zijne — onverschillig hoeveel — merries noemt men sebaba, 

 twee hengsten met hunne merrie-paarden doewa baba, enz. 



De slaven overtuigen zich één a twee malen per dag, dat de aan hun toe- 

 zigt overgelaten paarden aanwezig of in de buurt zijn , en geven van het werpen 

 of van sterfgevallen kennis aan hunnen meester; wat voor hen trouwens 

 gemakkelijk is na te gaan , doordien elke hengst met angstvallige zorg zich 

 beijvert zijne vrouwtjes bij elkaar te houden en niet gedoogt, dat één harer 

 zich van de kudde verwijdert, evenmin als hij zou toelaten, dat een andere 

 hengst in zijne regten treedt. De gevechten , welke men daardoor tusschen twee 

 hengsten soms ziet, zijn dan ook bloedig. 



De zoo evengenoemde vorst heeft slaven, welke het opzigt houden over 

 eenige baba's allen van dezelfde kleur, b. v. Isabellen, weder anderen, die alleen 

 schimmels of bruinkleurigen of bontkleurigen hebben, waardoor tevens het 

 oppassen gemakkelijker is. 



Doch het is niet alleen de Radja van Taaimanoe, welke rijk is aan paarden. 



Ook is dat het geval met die van Soedoe, Melolo, Mendjéli, Kapoendoe, 

 Bata Kapédoe, Tariembang en zoo vele anderen meer; en Soemba heeft een 

 legio van kleine vorstjes. 



Ongerekend nog de paarden, welke in het bezit zijn van hunne broeders, 



