— 88 — 



3, 4, 5 of 6, soms 7 of 8 kleine dukaten, elk eene waarde hebbende van 6 

 gulden en 5 a 6 vadem of soms een rol Madapollam van de slechtste soort. 



Brengt de Radja een paard te koop, dan vraagt hij nooit minder dan 20 

 <8 sterling en wat er verder bij behoort; dikwijls meer. 



De Arabier, alhoewel aan dien eisch niet voldoende, betaalt het paard van 

 den Radja echter wijsselijk duurder, opdat hij van diens zijde geen tegenwer- 

 king ondervinde, welke anders, door het beletten aan zijn volk paarden of 

 gras te koop aan te brengen, zeer goed zou kunnen gebeuren. 



Vóór dat op Soemba ambtenaren waren, had Sjarif Abdoe'1 Rachman aan 

 de paard en-opkoopers geleerd aan hem — Sjarif — / 3 te betalen voor ieder 

 paard. Het heette, dat zij daarvoor wederkeerig van hem ontvingen hulp en 

 bijstand tegenover kwaadwilligheid van Radja's of van het volk; dat bij het 

 losraken en wegloopen der reeds gekochte paarden hij (Sjarif) die zou laten op- 

 vangen; dat hij hulp zou verleenen in het verkrijgen van gras en andere benoo- 

 digdheden; dat hij een tolk en ook wacht volk zou leveren, en eindelijk al die 

 diensten zoude bewijzen, welke mogten noodig zijn. 



Was de betaling groot, de diensten, daarvoor verleend, waren het (en 

 vooral in dien tijd) waard. Eene zoodanige overeenkomst, gesloten tusschen 

 zekeren Döhne en Sjarif, waarvan volgens laatstgenoemde een contract te 

 Koepang zou zijn opgemaakt ten tijde van den Resident Gronovius, was in alle 

 opzigten billijk en in het belang van beide partijen. 



Het voorbeeld, door den eerste gegeven, werd door andere paarden-koopers 

 onder'shands en later stilzwijgend, alsof het zoo behoorde, gevolgd, zelfs toen 

 nog, toen zij zagen, dat de hulp van Sjarif gaande weg verminderde en eindelijk 

 achterbleef. 



Naar gelang hij zich geruster en sterker begon te gevoelen, zijne verdien- 

 sten van grof goud toenamen en Endenezen, Arabieren en andere Mahomedanen 

 hem al meer en meer eerbiedig en eindelijk onderdanig naderden, begon hij zich 

 te verbeelden, dat de opbrengst van ƒ 3, — voor ieder paard verpligtend was; 

 wat hij dan ook niet naliet aan vreemdelingen van Mauritius indirect (al wat 

 hij doet, geschiedt indirect) te doen verstaan. De vlaggestok met de Holl. 

 driekleur, vóór zijn huis geplaatst, was hem hierbij behulpzaam. 



Later moest voor den tolk en het wachtvolk afzonderlijk worden betaald, 

 maar de hulp verminderde; wegrakende paarden kwamen niet terug. 



Aan den Radja moest door den Arabier aan ankerage-geld 10 ducaten, 10 

 rijksdaalders, 10 guldens en 10 stukken goed worden gegeven en toch betaalde 

 hij bij zijn vertrek naar Java voor eene lading van 200 paarden f 600 (zegge 

 zes honderd gulden) aan Sjarif. 



Zij wisten wel (en daar rekende hij op), dat, zoo hij hen ook al geen goed 

 wilde doen, hij hen echter veel schade en kwaad kon berokkenen; de onder- 

 vinding, de beste leermeesteresse had hen dat reeds geleerd. 



