— 35 — 



Wil de Soembanees zijn paard verkoopen en het vóór dien tijd goed voeden 

 en spoedig rond maken, waarop door de paarden koopers, vooral met het oog 

 op de reis, wordt gelet, dan geeft hij het vol op te eten daun djagong, ook 

 soms de zeer jonge djagong of daun obi ketella, dan wel daun katjang tanah, 

 de djagong bladeren zoo groen mogelijk, doch die van de katjang en obi immer 

 eerst goed gedroogd; worden de beide laatsten groen gegeven, dan veroorzaken 

 zij verstopping. 



Bij het oogsten van djagong, katjang tanah en obi zal men nooit vergeten 

 de bladeren aan de paarden te geven. Vooral de djagong bladeren, te oor- 

 deelen naar de graagte, waarmede het paard ze eet, schijnen een ware lekkernij 

 voor dat beest te zijn. 



Eet een paard niet ijverig of gulzig genoeg, dan wordt het naar zee gebragt 

 en laat men het zeewater drinken. Te ver van zee af, kan een handvol zout 

 dezelfde dienst doen. 



Omtrent het delfstoffen-rijk kan, noch durf ik met zekerheid iets zeggen. 



De Controleur de Vries heeft mij meermalen gezegd, dat de bodem hier 

 en daar op Kambéra hem voorkomt veel overeenkomst te hebben met dien op 

 de Westkust van Borneo, alwaar hij een paar jaren heeft doorgebragt, en dat 

 het niet onwaarschijnlijk is, dat op Soemba goud zou zijn. 



Is het moeijelijk, zoo niet ondoenlijk van een eenigzins beduidend eiland in den 

 Timor-archipel de zielensterkte op te geven, voorzeker is dat het geval met Soemba. 



Voor den oogenblik kan dat zelfs bij benadering niet geschieden. 



Hetgeen, wat daaromtrent wordt gezegd in de land- en volkenkunde van 

 Dr. J. J. de Hollander, is van allen grond ontbloot, en het mag een raadsel 

 heeten, hoe men daaraan is gekomen. 



Op alle door mij bezochte plaatsen in het binnenland werd mij eenparig, 

 zelfs door de oudste lieden verklaard, dat, voor zoo ver zij wisten, men daar 

 nog nimmer een Europeaan had gezien; niet eens te Laura, dat slechts 2 uren 

 van het strand ligt, alwaar Sjarif zelf nog niet is geweest, die, niettegenstaande 

 hij reeds meer dan een kwart eeuw op Soemba woont, van het binnenland 

 niets heeft gezien om reden, gelijk hij zelf verklaart, hij er zich niet heeft 

 durven wagen. 



Het eenige, waartoe wij vooreerst kunnen geraken, zal zijn door het tellen 

 der huizen tot eene gissing te komen, iets, dat echter met onze tegenwoordige 

 middelen slechts langzaam kan plaats vinden en als een slaven werk kan worden 

 beschouwd, vermits het door de hier geplaatste ambtenaren persoonlijk moet 

 geschieden. 



Doch ook dan nog zal het altijd een gissen blijven, doordien het getal der 

 bewoners in de verschillende huizen zeer uiteenloopt. 



Ik zal hier achter laten volgen eene opgave der verschillende negorijen, door 



mij persoonlijk bezocht, en het aantal getelde huizen. 



