_ 44 — 



De behoefte aan wegen doet zich op Soemba, waar alles te paard rijdt, 

 niet zóó sterk gevoelen als elders, vermits het rijden op of langs paden, alhoe- 

 wel in het binnenland hier en daar allermoeijelijkst en gevaarlijk, over het 

 algemeen vrij goed gaat. 



De voornaamste van de in zee zich ontlastende rivieren zijn de volgende : 



Emboe Kambéra aan den Noord-West punt. 



Ketéwé ontspringt uit het gebergte van Wajéwa en wordt gevoed door 

 onderscheidene bronnen uit het land van Laura. 



Kareendi komt uit den berg Tana riwoe. 



Waai wawi komt uit den berg Anakala. 



Memboro ontspringt uit het Anakala gebergte, volgt in grootte op die van 

 Kambéra en is voor vaartuigen, niet grooter dan eene kruisboot, bij hoog water 

 een 4 tal palen landwaarts in bevaarbaar. Hare monding is zeer verzand, 

 hetgeen, evenals de golven vóór de monding, het binnenkomen soms moeije- 

 lijk maakt. 



Palmedo uit den berg Lakoka. 



Waidé ook Wéndé uit het land Larasada, niet ver van zee. 



Kadessa uit den berg Leewa. 



Kapoendoe uit den berg Boondoe bakoel. 



Kanata uit het Leewa gebergte. 



Lokoe Té moe of Nangamessi komt voort uit den berg Watoe Manoe, niet 

 ver van den tafelberg Ndatar. 



Matawaai of Tena Watoe wordt gevormd door drie kleine riviertjes, niet ver 

 van de negorij Lasaroe. 



Kambéra is de grootste rivier van Soemba. Zij is op vele plaatsen méér 

 dan 80 el. Ned. breed en voor kleine vaartuigen, vooral bij hoog water tame- 

 lijk diep het land in bevaarbaar. Zij wordt gevormd door twee groote rivieren, 

 namelijk door de lokoe Massoe en lokoe Karita, welke te Massoe bij de negorij 

 Samboeroe waai onder den naam van die negorij in één loopen en op korten 

 afstand van daar den naam van Kambéra-rivier aannemen. De monding, welke 

 zeer verzand is, is vooral bij laag water te ondiep voor vaartuigen van grooten 

 diepgang. Hare monding ontvangt ook het water van de 



Palamandjeli, welke afkomstig is uit de Waai embidi. 



Soedoe komt uit het Massoe gebergte. 



Kadoemboe uit den berg Pangadoe. 



Petawang. 



Melolo volgt in grootte op de Memboro. Hare monding is zóó verzand, 

 dat men bij laag water een groot eind ver te voet in zee kan loopen. 



Rendeh is tamelijk diep en aan hare monding wijd genoeg om vele vaar- 

 tuigen op te nemen. De banken en steenen, welkeer voorliggen, bevelen echter 

 voorzigtigheid aan. 



