— 47 — 



De Soembanees is geen zeevarend volk; hij waagt zich dus liefst niet op zee. 

 Overal waar hij gaat, doet hij zulks te paard, langs ongebaande paden. Het 

 weinige, wat hij heeft te transporteren, houdt hij vóór zich op zijn paard. 

 Hoogst zeldzaam ziet men een paard lasten torschen als pikelpaard gelijk elders. 

 Dit laatste is echter wel het geval te Memboro en in eenige andere digtbij ge- 

 legen plaatsen. 



De gemiddelde Thermometerstand is, als volgt: 



's morgens om 6u. 77°. ^ 



// // 9u. 84°./ 



, .,, , n on „ November is de heetste maand, wanneer de ther- 



s middags „ 12u. 89°.} . ' 



coo i mometer dikwijls 95° aanwijst. 



// // OU. co . E 



// é 6u. 84°.] 



Van de laatste helft van Junij tot en met Augustus zijn de nachten zeer 

 koud en wijst de thermometer alsdan niet zelden 60° Fahrenheit, zelfs des ochtends 

 om 7 uur nog 65°. 



De in Augustus heerschende ooste wind is onaangenaam en veroorzaakt 

 dikwijls katharrale aandoeningen, koortsen en hoesten. 



Onweder doet zich weinig voor. 



Aardbevingen, zelfs vrij sterk, herhalen zich elk jaar. 



De West mouson, in het laatst van November een aanvang nemende, is 

 het hevigst in de maand Februari). 



In die maand zijn de rivieren zóó gezwollen en de bandjirs zóó sterk, dat 

 de meeste rivieren niet zijn over te steken, althans niet zonder levensgevaar. 



Van Mei tot October regent het aan de kust te Kambéra zelden; hetgeen 

 echter vergoed wordt door den sterken dauw, welke des nachts valt. 



Te Kadoembo valt meer regen. In September en October ziet het land in 

 de nabijheid van het strand er droog en verdord uit, doch niet verder dan slechts 

 één uur het land dieper in, is het gras groen en voor de paarden vol op voedsel. 



Epidémiën zijn, als het ware, vreemd. 



In 1 844 heeft eene pokken-épidémie geheerscht, welke vele offers heeft geëischt. 



Sedert is van dien aard of van andere dergelijke kalamiteiten op Soemba 

 niets voorgekomen, zoodat Soemba gezond, ja zeer gezond mag heeten. ("*) 



Een passer is op Soemba niet bekend, hetgeen een vreemd verschijnsel in 

 den Timor- Archipel mag heeten, alwaar het markt houden bijna overal in het 

 volk zit. 



De paardenhandel verschaft den Soembanees sovereigns, ducaten en rijks- 

 daalders. 



(*) Nadat het vorenstaande was geschreven, hebben zich eenige verschijnselen voorgedaan van 

 pokken, welke ziekte hoogst waarschijnlijk is overgebragt van Koepang, Rotti en Savoc, alwaar zij 

 sterk heeft gewoed en van waar in den laatsten tijd eenige praauwnn en kruisbooten op Soemba 

 zijn aangekomen. 



