— 68 — 



weeg bragt en mij al weder de overtuiging gaf, dat de Soembanees voor ont- 

 wikkeling zeer vatbaar is. 



Als tot de Soembanesche spelen behoorende, mag ook worden gerekend de 

 djoengga, welke men in vele huizen aantreft. 



De djoengga is eene soort van guitaar met 2 koperen snaren, welke met 

 de pink getokkeld worden, terwijl de speler zingt. 



Hij, die met zang en spel bekend is, kan, wanneer hij een djoengga ziet, 

 dat instrument moeijelijk onaangeroerd laten. 



Uren achtereen kan hij op de maat van dat muzijk-instrument zingende 

 doorbrengen, zoodat men zich moet afvragen, waar hij al de woorden van daan 

 haalt. Want het gezongene is hoogst zelden een van buiten geleerd liedje. 



Veelal wordt geïmproviseerd, b. v. eene liefdesverklaring aan eene maagd 

 of eene klacht, dat men zich ongelukkig gevoelt, omdat men te arm is om haar 

 te durven vragen. 



Soms bevat het gezang een verhaal van de treurige geschiedenis eener 

 vermoorde familie of het opsommen van grieven tegen iemand, wiens naam 

 soms genoemd wordt en op wien de zanger wraak wil nemen; en meer der- 

 gelijke. 



Pinang, sirih en kalk kunnen beschouwd worden een gedeelte uit te ma- 

 ken van het voedsel van den Soembanees. Is hij op reis, dan kan hij zeer goed 

 een geheelen dag honger en vermoeijenis doorstaan, doch aan het noodige om 

 te ,/sappa" (sirih-kaauwen) mag het hem niet ontbreken. 



Van pinang en kalk is hij altoos voorzien; hij verkoopt er zijn eten voor. 



De sirih-zak (kaloembo) heeft elk Soembanees onafscheidelijk bij zich; hij 

 slaapt er mee. Midden in den nacht of des morgens wakker wordende, is het 

 eerste, wat hij doet, de sirih en pinang in den mond, waarmede hij is gaan slapen, 

 tegen versche te verwisselen. Zijn mond is nooit leeg. 



De Soembanezen zijn met regt wanhopige pinang-kaauwers. 



Is het waar, wat ik wel eens door Soembanezen heb hooren beweren, dan 

 zou hun gebruik van kalk zóó overmatig zijn, dat niet zelden daardoor kren- 

 king in de hersenen is ontstaan. 



Het rooken van tabak is den Soembanees vreemd. In het binnenland hebben 

 de meesten dit zelfs nog niet gezien. 



Groote tegenstelling bestaat derhalve op Soemba met hetgeen dienaangaande 

 op Sumbawa wordt waargenomen, alwaar wanhoopige rookers moeten zijn en 

 waar jaarlijks scheepsladingen lontarbladeren van Soemba worden aangebragt, 

 bestemd om met tabak opgerold als cigaren gerookt te worden. 



Meermalen heb ik vernomen, dat men daar kinderen ziet met cigaren in 

 den mond bijna zoo groot, als zij zelve zijn. 



Sterke drank heeft voor den Soembanees alleen waarde, als hij ze voor 

 niets krijgt. Geeft men hem een slokje, dan drinkt hij dit gaarne; hij durft 



