— TO — 



Vraagt men den Soembanees naar zijn naam, dan lacht hij en geeft geen 

 antwoord. Zijn nog andere Soembanezen aanwezig, dan zegt hij: // vraag het 

 aan hem" en wijst daarbij iemand aan. 



Deze noemt dan den naam van den persoon, welken men verlangt te weten, 

 en is in staat een anderen naam te noemen, als hij den waren niet weet, waarbij 

 altijd het woord oemboe — mijnheer — ■ vooraf gaat, b. v. 

 Oemboe Lomoe. 

 Oemboe Reatang, enz., al is die oemboe een slaaf. 



Vorstelijke personen aansprekende, zegt men: 

 Meramba \ 



of > Radja 



Tamoe Oemboe J 

 ook wel oemboe alleen. 



Van hen sprekende, noemt men niet hun naam, maar men noemt hen naar 

 één hunner slaven, welke het langst bij dien vorst in dienst is of, beter gezegd, 

 welken hij, nog jong zijnde, het eerst kreeg, b. v. Oemboe Gaba, Radja van Taai- 

 manoe, heet Oemboe Lai Takoe, heer van Takoe; Oemboe Boekoe, zijn oudste 

 broeder, heet Oemboe Lai Saroe, heer van Saroe, enz. of kort weg Meramba 

 Kanata, Meramba Leewa, enz. dus naar het landschap, waarover zij regeren. 



Den slaaf, naar welken de vorst zich noemt, beschouwt deze als zijn tweeden 

 ik; hij ontdoet er zich nimmer van en die man zou, God weet, welk kwaad 

 kunnen doen , alvorens de Radja er aan zoude durven denken hem te straffen. 



De Soembanees wijst den tijd van den dag aan naar den stand der zon; 

 van tijd of afstand weet hij niets. 



Vraagt men hem, hoe ver de plaats a van de plaats b verwijderd is, dan 

 zegt hij: //het is zoo ver als van e tot d" en noemt eene, u reeds bekende af- 

 stand, of hij wijst de hoogte aan, waar de zon zal zijn bij aankomst te b, 

 indien men met zons-opgang a verlaat, waarbij hij dan veronderstelt, dat men 

 een goed paard berijdt. 



Naam voor dag, week of jaar bestaat niet. De Soembanezen leven, wat 

 de tijdrekening betreft, evenals in alles, in onwetendheid voort. 



Het jaar wordt verdeeld in tijdperken, waarvoor 14 namen bestaan, 

 woelan geheeten, naar het Maleische woord boelan. 



Onder 50 Soembanezen treft men er trouwens slechts één aan, die in staat 

 is de namen dier tijdperken in behoorlijke volgorde op te noemen of zeggen kan, 

 in welke maand men leeft. 



Die namen zijn als volgt: 



1 Kawoeloer Koedoe ; in deze maand begint men de katoen te plukken. 



2 Kawoeloer Bokoel. 



3 Waai Kamawa. 



4 Reengi Manoe. 



