— 79 — 



Komen de schepen in 't begin van het jaar om paarden te koopen , dan 

 tracht ieder bewoner dezer kampong wat te verdienen, hetzij door als tolk te 

 fungeren of door mee te gaan naar Melolo, Rendeh of Mendjéli om paarden te 

 helpen koopen of door een paar paarden aan die schepen van de hand te zetten. 



Na met de alsdan ontvangen gelden gedroogde klappers, pinang, kralen, 

 kains, rijst, enz. gekocht te hebben, we*ke artikelen zij met exorbitante winst aan 

 den Soembanees verkoopen, trachten zij door woekerhandel, door het vangen 

 van visch en door het bereiden en verkoopen van zout en kalk het jaar door 

 te brengen, totdat de schepen weder paarden komen halen. Over 't algemeen 

 leidt de bevolking dezer kampong een armoedig leven. 



Alles handelt er en knoeit; ambachten worden er niet uitgeoefend. Alleen 

 de oudste broeder van Sjarif is min of meer goudsmid; hij maakt oorhangers, 

 vlecht kettingen voor de Radja's en wordt voor zijn arbeid met paarden betaald. 



Sjavif Abdoe'1 Rachman is door de Soembanezen immer beschouwd als de 

 Meramba dezer kampong. 



Hij is dan ook gewoon — en door die gewoonte is 't zelfs behoefte voor hem 

 geworden — dat alle vreemdelingen en vooral de Mahomedaneu hem , zoo al niet 

 onderdanig, dan toch eerbiedig naderen. 



Hij is de spil, waarom alles, wat in Waaingapoe zich beweegt, draait; alle 

 overigen zijn nullen. Zelfs zijne broeders vreezen hem of, beter gezegd, vreezen 

 zijne wraakzucht. 



Wordt Soemba door de Savoenezen, Endenezen, Pidjoerezen en Makassaren 

 aangemerkt als eene veilige wijkplaats voor deugnieten en schelmen uit de na- 

 burige eilanden, — door mij wordt Waaingapoe beschouwd als het vuilnisvat 

 van Soemba — en hiermede zullen wij van die kampong afscheid nemen om 

 eene reis te maken van Kabaniroe langs de Noord- naar de Westkust van het 

 eiland. 



Van Kabaniroe naar Taaimanoe is een afstand van ± 5 paal, op welke 

 reis men passeert : 



1° de op ongeveer 2 paal van Kabaniroe verwijderde rivier Matawaai, ook 

 Téna watoe (steenen praauw) geheeten, aldus genoemd naar eene in de nabij- 

 heid der monding gelegen zeer groote steen, welke de gedaante heeft van een 

 praauw en volgens het bijgeloof in vroegere jaren een vaartuig was, dat in 

 steen zou zijn veranderd; 



2° de Lokoe Témoe, aan welke rivier door de Endenezen de naam is ge- 

 geven van Manafiga messi , omdat zij aan den mond van die rivier in vroegere 

 jaren kwamen zout maken, (messie wil zeggen zout). Temoe is een laag ge- 

 legen en uitgestrekt stuk grond, waar langs die rivier stroomt. 



Die plek is zeer geschikt voor natte rijstkultuur en wordt als zoodanig dan 

 ook benut door den radja van Taaimanoe en diens familie, doch zij profiteren 

 er van op Soembanesche, d. w. z. zeer gebrekkige wijze. 



