— 91 — 



De ploeg is niet. in gebruik. Nadat de grond is onder water gezet , wordt 

 eene massa karbouwen er door heen gejaagd, op die wijze losgemaakt, omge- 

 woeld en van onkruid gezuiverd. 



De aanplant geschiedt overigens op de Avijze als op Java. 



Rijst en niet djagong is daar het hoofd voedsel, en wordt door de Endenezen in 

 groote kwantiteit uitgevoerd; ook door het volk van Memboro wordt veel gekocht. 



Voor één parang of één span met de hand dik koperdraad bekomt men 

 een zak ( l / z pikol) padi. 



Het koper is te Laura zeer gewild en dient tot het vervaardigen van zware 

 arm- en voetbanden. 



Ook nu weder stond de een 6 tal weken geleden geplante padi zeer gunstig. 



Het gezigt op die overheerlijk groene padivelden, vooral in dezen droogen 

 tijd (Augustus), was verrassend, althans op Soemba. 



Alle huizen zijn hoog van den grond, ruim, groot en goed,' beter dan die, 

 welke ik elders op Soemba zag. Vloer en omwanding zijn van bamboe, waar- 

 aan Laura rijk is. 



Voor padi en djagong zijn afzonderlijke tuinhuisjes. 



Karbouwen worden hier bij honderden gezien; zij zijn, evenals op Java, 

 mak en worden als last-dieren gebezigd; men ziet ze door kinderen berijden. 



Duidelijk is zigtbaar, dat hier eene zekere, Soembanesche welvaart heerscht. 

 Het gejoel der vele kinderen en de drukte der vrouwen bij het water halen 

 geeft iets levendigs. Men waant zich hier, als het ware, in het binnenland 

 van Java verplaatst. 



De klapperboom teelt weelderig en wordt in overvloed en met vruchten 

 beladen gezien. 



Ook andere boomen van verschillende soorten zijn hier bij menigte en 

 geven aan den jagtlief hebber gelegenheid om pergams en andere vogels naar 

 hartelust te schieten. 



De Ketéwéërs weten voor den rijstbouw van het water meesterlijk te 

 profiteren en het naar hooger gelegen plaatsen goed te leiden. 



De Adsistent Resident, later Gouverneur van Celebes, Bakkers, die in zijn 

 rapport over Soemba aan de Regering over de schoonheid en vruchtbaarheid 

 van dat eiland een allergunstigst oordeel velde, zou bij een bezoek aan Laura 

 zeer zeker zeggen, dat dit landschap alles overtreft, wat hij op Soemba zag. 



Ook ik zou daartoe bijna genegen zijn, ware het niet, dat ik terug werd 

 gehouden door het schoone land van Kadoembo met zijne prachtige vlakte, 

 vooral door het aldaar meer landwaarts in gelegen gedeelte, en door hetgeen 

 ik zag op eene reis door het midden van het eiland, tot aan de zuidkust, - doch 

 helaas! het ontbreekt op Soemba aan volk, zoo als de Ketéwéërs. 



De mannen aldaar baden zich in de kleine vijvers aan de bronnen onge- 

 geneerd naakt; en van welk volk elders op Soemba kan dat worden gezegd P 



