— n ~ 



Het land van Laura is sterk bevolkt , wat volgens mededeeling met het 

 geheele westelijke gedeelte van het eiland het geval moet zijn. 



Volgens de beide Radja's van Laura en ook volgens anderen zouKodigroo- 

 ter en volkrijker zijn dan Laura. 



Lamboja idem. 



Wanoekaka idem. 



Lauli idem. 



Tanah Mariengi, idem. 



Tan ah Riwoe idem. 



Anakala zoude zelfs zes- en het rijk van Wajéwa minstens tienmaal de volk- 

 rijkheid van Laura bevatten. Ook zou op meer plaatsen aan de westzijde 

 veel werk van de rijstkultuur worden gemaakt, 



Hoe gaarne ik ook zou voortgegaan zijn tot aan de negorij Kodi, gelegen 

 aan de westkust van het eiland, en hoezeer ik verlangde om het binnenland 

 aldaar te bezoeken, moest ik toch daarvan afzien, omdat onze paarden ge- 

 drukt, mager en vermoeid waren en vooral voor de terugreis naar Kabaniroe 

 dienden gespaard te blijven. 



Paarden in leen of huur te krijgen gaat niet gemakkelijk, al is men ook 

 op Soemba in het land der paarden. Gehechtheid aan zijn paard en wantrou- 

 wen in den vreemdeling doen den Soembanees er niet of althans noode toe over- 

 gaan zijn paard af te staan. 



Ik zou den Radja hebben kunnen dwingen mij te helpen en hoogst waar- 

 schijnlijk geslaagd zijn, doch dwang is niet het middel om vertrouwen te ver- 

 werven en voor ambtenaren vooralsnog niet de weg, welken zij op Soemba 

 moeten inslaan, vooral niet op ver afgelegen plaatsen, waar het volk van het 

 Gouvernement of van ambtenaren nog weinig heeft gehoord en niets gezien. 



Om die reden en ook wegens gebrek aan genoegzame geschenken (op Soemba 

 bij het doen van reizen zoo onontbeerlijk) moest ik van mijn verlangen om 

 de reis verder uit te strekken voor ditmaal afzien; wat mij te meer hinderde, om- 

 dat ik zoo gaarne het binnenland aldaar (Anakala) had willen bezoeken, al- 

 waar volgens geruchten een groot zoet- water-meer zou zijn, en welk landschap 

 den naam heeft van het schoonste en vruchtbaarste gedeelte van Soemba uit te 

 maken. 



Wij hopen echter later op die reis temg te komen. 



Alhoewel ik over de ankerplaats vóór de Ketéwé-rivier met zekerheid niets 

 durf zeggen, zoo geloof ik toch, dat zij niet veel minder is dan die voor Mem- 

 boro en dat in de Oostmousoii groote schepen op ±20 vadem diepte aldaar 

 kunnen ankeren. 



Volgens Oemboe Koondi, den Radja van Laura, zou van tijd tot tijd daai 

 wel eens een schip komen om paarden te koopen. 



