— 93 — 



Wij keeren dus naar Kabaniroe terug om van daar uit een paar plaatsen 

 te bezoeken/ welke oostelijk van Kambéra zijn gelegen. 



SOEDOE. 



De Kambéra-rivier is bij hoog water niet, en bij laag water slechts op 

 twee plaatsen te paard te doorwaden, n. 1. bij Kabaniroe en bij Tandoelanga- 

 loengoer; andere oversteken zijn te ver af. 



In de westmouson is zij dikwijls niet te passeren. Wanneer men te Ka- 

 baniroe, — daar, waar de Kontroleur woont, — de rivier oversteekt en in 

 oostelijke rigting gedurende een groot half uur goed doorrijdt, bereikt men de 

 rivier van Palamandjéli en een paar paal verder de kampong Kawaïïgoe. 



Vorengenoemde rivier, welke met uitzondering van springvloed of bandjir ten 

 allen tijde is te doorwaden, ontspringt in de nabijheid der negorij Waai Em- 

 bidi en ontlast zich aan of in den mond der Kambera-rivier. Bevaarbaar is zij 

 niet, doch kleine praauwen kunnen in de monding komen. 



Van de Kambéra-rivier tot aan Kawaïïgoe, — eene schoone en onafzienbare 

 uitgestrektheid, begroeid met vele lontarboomen, — wordt de vruchtbare bodem 

 onbenut gelaten. 



Men gevoelt zich aan die zijde der rivier niet meer veilig, want te Ka- 

 waïïgoe woont (zooals de Soernbanees zegt) r/ de Meramba kaborang" (Radja brani.) 



Niet ver van Kawaïïgoe zijn nog de overblijfselen van een steenen muur, 

 overblijfsel van de groote negorij Soedoe, welke een 40 tal jaren geleden ten 

 gevolge van oorlogen en verwoesting is verlaten. 



Het volk, genoodzaakt naar het gebergte te vlugten, vestigde zich latei- 

 in de nabijheid van Tidas, Z. W. gedeelte van het eiland. 



Een 8 tal jaren geleden hield de radja uit de berg-negorij Leewa pakoe 

 te Lawanapoe (Kambéra) verblijf, van waar hij werd verdreven door den vorst van 

 Bata Kapédoe met behulp van den Arabier Sjarif. Hij vestigde zich toen in 

 de buurt van het vroegere Soedoe, waarheen hij werd gevolgd door volk uit 

 Leewa pakoe en Kambéra, ten gevolge waarvan de nieuw gestichte negorij Ka- 

 waïïgoe, met de omliggende kampongs, langzamerhand weder den naam van 

 Soedoe heeft gekregen. 



Te Karangoe, de hoofd-kampong, woont de vorstelijke familie. De Radja, 

 Oemboe Diké, vreest zijnen broeder, Oemboe Toengoe, dusdanig, dat hij hem 

 toelaat, zich al het gezag aan te matigen en daarbij zeer roofzuchtig, wille- 

 keurig en zelfs wreed te werk te gaan. 



De namen der kampongs, tot het tegenwoordige rijk van Soedoe, ook Ka 

 waïïgoe geheeten , behoorende, zijn: 



Kawaïïgoe, hoofdkampong . met 48 huizen. 



Paraij Kloka // 7 n 



Per tran sportere 55 huizen. 



