— 120 — 



Abdoe'1 Rachman — welke laatste trouwens van het binnenland nog niets heeft 

 gezien — dat ik op vermoeienissen was voorbereid en een en ander mij niet 

 ligt kon tegenvallen. 



Doch als Europeaan alléén 17 dagen in het binnenland van Soemba! 



Men denke er niet te ligt over en make, in de verte zelfs, geen vergelijk 

 met een toertje op Java. 



Er zullen op de buitenbezittingen voorzeker meer, ja zelfs vele plaatsen 

 worden gevonden, waar men bij het doen van eene met ontberingen gepaard 

 gaande moeijelijke reis (en zelfs moeijelijker dan op Soemba) onwillekeurig aan 

 dat schoone Java denkt ; dat Java, alwaar de vermoeide reiziger door het zoo 

 gastvrij volk gul en minzaam wordt ontvangen; waar men hem begrijpt en alwaar 

 aan zijne hoog noodige behoeften veelal onmiddelijk kan worden voldaan. 



Doch vooral is het op het zoo zeer onherbergzame, ons nog geheel vreemde 

 eiland Soemba, dat men moet reizen om van tijd tot tijd overvallen te worden 

 door een weemoedig terugdenkeu aan dat zoo liefelijke Java met haar — over 

 het algemeen — goedig en in elk geval meer ontwikkeld volk. 



Op Soemba reist de ambtenaar uren achtereen door de brandende zon, 

 zonder een menschelijk wezen te zien; dikwijls is er zelfs geen boom om onder 

 te kunnen rusten. 



Hij heeft hier niets dan vermoeijenis , gebrek, honger! Zelfs het voor den 

 Europeaan minst onontbeerlijke mist hij hier; hij kan het zich niet verschaffen, 

 ook niet voor goud. 



Ik bood een gulden voor een paar rijpe pisangs of voor eenige andere vrucht; 

 er was niet aan te komen. 



Om redenen, hiervoren reeds omschreven, is van rijpe levensmiddelen veelal 

 niets te koop dan djagong. 



De kontroleur of wie ook, hier reizende, kan op de plaats, alwaar hij ver- 

 moeid, afgemat en hongerig aankomt, bij den Radja logeren en is verheugd, als 

 hem na 3 of 4 uren een mandje rijst, dikwijls ongaar gekookt, en een klapperdop, 

 gevuld met bronwater, wordt aangeboden; wat trouwens dan ook overal geschiedt. 



Verlaat hij des morgens vóór 9 of 10 uur eene plaats, dan vertrekt hij met 

 ledige maag en wacht met eten tot daar, waar hij aankomt; daar begint hij 

 met den Radja en diens familie kleine geschenken aan te bieden en vertelt het 

 doel van zijne komst. 



Hij moet met den Radja en diens omgeving praten, ja zelfs veel praten, 

 wat dikwijls vermoeijend is. 



Hij dient daar, waar hij is aangekomen, het land en volk te zien, waartoe 

 weer uren achtereen paard rijden, loopen, klimmen en praten noodig is. 



Was hij vóór het op reis gaan zoogenaamd deftig, dan late hij die (op 

 Soemba althans misplaatste) gewoonte thuis en vleidt zich daar, waar hij aan- 

 komt, op den vloer, n. 1. op den zoo ongelijk mogelijk naast elkaar gelegde 



