— 122 — 

 ALGEMEENE BESCHOUWINGEN. 



Alhoewel uit het hiervoren beschrevene genoegzaam zal zijn gebleken, hoe 

 de toestand op Soemba is, toch vermeen ik dezen niet te mogen sluiten, dan 

 na nog een en ander over dien toestand te hebben gezegd en te kennen gegeven, 

 in hoeverre, volgens mijne zienswijze, al of niet gunstige veranderingen verwacht 

 kunnen worden. 



Gelijk hiervoren gezegd, bestaat op Soemba geen regt van eigendom, noch 

 zekerheid voor personen of goederen. 



Zoo iemand, dan is het de Soembanees, wiens bestaan zeer onzeker is. 

 Immers plotseling wordt zijn levensdraad afgesneden, hetzij dat de vorst vermeent, 

 dat iemand gevaarlijk voor hem is of kan worden of om andere redenen. 



Elk een, die zich door een tal van familie-leden en door het bezit van 

 eenige slaven een weinig sterk gevoelt, is zijn eigen regter. 



Een menschen-leven heeft op Soemba al heel weinig waarde. 



Moord, roof en slavenhandel — al geschiedt dat dan ook niet meer in onze 

 onmiddelijke nabijheid — zijn nog gewone zaken. 



Ook de Endenezen en andere vreemdelingen hebben gedurende eene reeks 

 van jaren het arme volk veel doen lijden, wat echter in onze nabijheid heeft 

 opgehouden. 



Aan dien ongelukkigen toestand moet dan ook worden toegeschreven , dat 

 de Soembanees slechts leeft voor het oogenblik en niet denkt aan den dag van 

 morgen; want het is vooral van hem, dat kan worden gezegd, morgen breekt 

 misschien de dag voor hem niet aan. 



Aanhoudend en bij elke zich voordoende gelegenheid zijn Radja's en volk 

 door ons er op gewezen, hoe onhoudbaar zulk een toestand is en hoe land en 

 volk zoodoende te niet moeten gaan. 



Onvermoeid wordt door de ambtenaren getracht om Radja's en volk de 

 oogen te openen. 



Zij luisteren met aandacht, beamen het aangevoerde ten volle, maar 



de menschen zijn nog niet rijp. 



Wanneer ik terugdenk aan de zoo al niet vijandige, dan toch aller on- 

 gunstigste stemming van Radja's en volk jegens de ambtenaren bij hunne aan- 

 komst op Soemba, dan hebben wij thans waarlijk alle reden om tevreden te zijn. 



Immers, men nadert ons tegenwoordig niet alleen vertrouwelijk, maar zelfs 

 vriendschappelijk; en de opwachting, welke eenige Radja's bij den Resident 

 Caspersz maakten — iets, wat vroeger hun vreemd was — kan althans op Soemba 

 een gunstig verschijnsel heeten. Zij toonen dan ook jegens het Gouvernement 

 al meer en meer goed gezind te zijn. 



Het hun minzaam en liefderijk te gemoet komen, gelijk de Resident Caspersz 

 deed, draagt niet weinig daartoe bij. 



