— 124 — 



bevel of verbod kunnen handhaven. Daardoor volgt als van zelf, dat da 

 ambtenaren, met bestuur belast, soms moeite moeten doen niet te doen blijken, 

 dat hun bekend is, welk kwes-d nu en dan wordt bedreven. 



Hij, die op Soemba magt heeft, wordt niet alleen gevreesd; hij wordt ge- 

 hoorzaamd; daarin zit alleen de kracht der Radja's. 



Een Meramba bokoel — hij moge van de meest adelijke afkomst zijn — heeft 

 zonder zijne slaven niets te vertellen. 



Magtsvertoon is derhalve vooralsnog dat, wat hier het best wordt begrepen; 

 en het zal dan ook hoofdzakelijk door magtsvertoon zijn, dat met der tijd van 

 Soemba iets goeds verwacht kan worden. 



Zooals het nu is, kunnen de ambtenaren op Soemba met hunne tien op- 

 passers, tusschen hen beiden verdeeld, slechts worden beschouwd als te zijn 

 politieke agenten , welke zich met den stand van zaken bekend maken, daarvan 

 rapport doen en overigens zich er op toeleggen Radja's en volk mak te maken 

 en aan ons te wennen. 



Doch daarvan is niet te verwachten datgene, wat het geval zal zijn, als Soemba 

 direct onder ons gezag wordt gebragt; als er een geregeld, krachtvol en aan alle 

 behoeften voldoend bestuur wordt geplaatst, gelijk de adsistent-resident, later 

 Gouverneur van Celebes, Bakkers dat heeft beschreven in zijne aan den toen- 

 maligen Gouverneur Kroesen gerigten brief van den 5 n Julij 1864 No. 44< J /z, 

 bij welk verslag een zeer gunstig oordeel over Soemba werd uitgebragt. 



Dat, blijkens datzelfde schrijven, de heer Bakkers vermeende het eiland 

 Soemba sterk bevolkt te zijn, daartoe had ZEdG. wel reden. 



Doch de vele menschen, welke toen bij een werden gezien, waren verzameld, 

 omdat te Melolo en Rendeh feesten werden gevierd, waarbij van wijd en zijd 

 vrienden en bekenden waren genoodigd, terwijl de nog al bevolkte kampong 

 Waaingapoe, alwaar het volk uit Soedoe, Kambéra, Bata Kapédoe, Ndatar 

 en Sampareengoe komt om met de Endenezen handel te drijven, somtijds al- 

 mede eene levendigheid vertoont, welke den vreemdeling aan eene sterke bevol- 

 king zou kunnen doen denken. 



Memboro mag heeten nog al bevolkt te zijn , wat ook — zoo als ik reden 

 heb aan te nemen — het geval is met alle negorijen, west- en zuidwestelijk 

 van Memboro gelegen. 



Doch wat het overige en verre weg het grootste gedeelte van Soemba aan- 

 gaat, zij het mij vergund te zeggen, dat het schaarsch van volk is voorzien. 



Doch is het niet sterk of liever weinig bevolkt zijn van een nog al uit- 

 gestrekt en vruchtbaar eiland, zoo rijk aan schoone paarden, een reden om het 

 daarom zóó te laten ? 



Ik vermeen, dat volgens het gevoelen van den voormaligen resident van 

 Timor, Coorengel, het weinig bevolkt zijn van Soemba het eenige struikelblok zou 

 zijn om van dat eiland met der tijd iets te kunnen verwachten. 



