— 177 — 



die er vrij wel gedaan en goedhartig uitzag, kwam mij verzoeken of ik eene 

 kamer in zijne woning wilde betrekken, iets wat ik volgaarne aannam , te meer 

 dewijl ik van hem, wegens zijn langdurig verblijf in Amfoeang en de vele 

 handelsbetrekkingen, die hij in het binnenland had, veel kon vernemen om- 

 trent den toestand der landstreek, welke wij weldra zouden binnentrekken. 



Wij verbleven een paar dagen te Naklio, zoowel om op Sorbian (*) te 

 wachten als om op de hoogte te komen der hangende geschillen , ten einde niet 

 geheel onvoorbereid ter raadsvergadering te komen. Naklio drijft een veel uit- 

 gebreider handel dan Soleo. Er lagen op de reede vijf handelspraauwen, als 

 eene van Makassar, eene van Savoe|, eene van Boeton en twee van Rotti. Een 

 twaalftal chinezen is hier ten handel gevestigd, van welke mijn gastheer wel de 

 voornaamste was. De aanvoer bestaat hoofdzakelijk in buskruid, lijnwaden, 

 parangs, aardewerk en arak. De uitvoer bepaalt zich tot pinangnoten, was, 

 karbouwenhorens en een weinig rijst. 



Hetgeen ik omtrent den toestand des lands, de verhouding en de verschil- 

 lende eischen der twistende partijen vernam, komt op het volgende neder. 



De oorlog tusschen Sorbian en Sonnebait had nu reeds zes jaren geduurd. 



De oorzaak lag in de kwestie van het bezit van eene strook gronds, waar 

 veel bijen nestelden. Sonnebait scheen de aanvaller geweest te zijn. Sedert 

 dien tijd had men elkander veel afbreuk trachten te doen door veeroof op groote 

 schaal en menig slagtoffer was gevallen door het afschuwelijk gebruik van het 

 koppensnellen. De Timorezen toch voeren onderling bijna nooit een openbaren 

 oorlog. Wel is waar trekt men bij het uitbarsten des oorlogs met een zeker 

 magtsvertoon tegen elkander op, maar tot eigenlijk handgemeen worden komt 

 het in den regel niet. Wanneer de twee vijandelijke magten tegenover elkan- 

 der staan treden van weerskanten eenige Meo's (voorvechters) vooruit, dansen 

 een krijgsdans met uitgetogen klewang, beroemen zich daarbij op hunne dap- 

 perheid, dagen den vijand uit en de troep trekt daarna terug, waarop het hin- 

 derlagenstelsel in werking treedt. Gaat een. jager uit om een hert te schieten, 

 dan beloert hem een verborgen vijand om hem onverhoeds te overvallen; klimt 

 een bijenmelker 'in een boom om was te verzamelen, dan schiet een onzigtbare 

 hand hem neder; onmiddellijk is de klewang gereed en de ongelukkige is 

 onthoofd. Zulk een toestand houdt iedereen in angstige spanning en onrust. 

 De akkers worden niet bebouwd; de kampongs zijn alle afgesloten en alle be- 

 drijf staat stil. 



Zoo beliep de uitvoer van was vóór den oorlog 300 a 400 pikols per jaar 

 en thans was die aanvoer tot hoogstens 50 pikols verminderd. Zoo ook was 



(*) Ten einde verwarring in de benaming der beide radja's van Amfoeang te voorkomen zal ik 

 voortaan den naam Sorbian gebruiken voor Moloh Manok, die in den oorlog betrokken is en deu 

 andereu radja Sanoe blijven noemen. 



