— 207 — 



Hij is het mannelijk beginsel, doch te hoog en verheven om zich steeds met 

 aardsche aangelegenheden in te laten, of beter gezegd er onmiddellijk op in te 

 werken. 



Het geloofsbegrip geeft daarom een tweede wezen aan: de Oesi Afoe. 



Aan dit wezen, eigenlijk de aarde, wordt het vrouwelijk beginsel toegekend. 

 Uit de verbindtenis dezer twee wezens is alles onstaan; zij geeft nog steeds 

 vruchtbaarheid en groeikracht aan alles wat leeft. Ook de aarde heeft hare 

 ondergeschikte wezens, aan wie eerbied moet worden bewezen, zoodat in het 

 godsdienststelsel van den Timorees niet mag worden gedacht aan een uitslui- 

 tenden sterren cultus, gelijk door sommigen is beweerd geworden. Zelfs moet 

 hier niet vergeten worden, dat aan Oesi Afoe en aan de overige aardgeesten vrij 

 wat meer offerhanden worden gebragt dan juist aan de hoogere wezens des 

 hemels, omdat eerstgenoemden oneindig meer invloed uitoefenen op de aardsche 

 aangelegenheden. De eerste plaats onder deze aardgeesten bekleeden de Nitoes, 

 waaronder de schimmen der afgestorvenen insgelijks behooren. Daarop volgen 

 de woud- en eindelijk de berggeesten. 



De Nitoes schijnen wel den meesten invloed op de menschelijke zamenle- 

 ving uit te oefenen door zich met het lot der stervelingen onmiddellijk en daad- 

 werkelijk te bemoeijen. Verschaft b. v. Oesi Nènoh door zijn algemeen weldadigen 

 invloed vruchtbaarheid aan zijne gemalin Oesi Afoe, de Nitoe brengt voor- en 

 tegenspoed aan, geeft gezondheid of ziekte, maakt den mensen gelukkig of 

 rampzalig. 



Het woord Nitoe door v duivel" te vertalen is, volgens mijne meening, niet 

 juist, daar hij in wezen en werken zeer veel verschilt met het karakter en de 

 persoonlijkheid van den //Booze", zoo als de geheele vroegere en thans nog een 

 groot deel der tegenwoordige christenheid hem voorstelt. De duivel moet vol- 

 gens de laatste per se altijd een boos wezen zijn. De Nitoe betoont zich daar- 

 entegen nu en dan goed en liefderijk jegens de stervelingen. Niet altijd is hij 

 boos of verbolgen; vaak brengt hij geluk en voorspoed aan en vervult menig- 

 maal de wenschen van hen, die hem eene offerhande aanbieden. 



Ik geloof derhalve als vertaling voor Nitoe in plaats van duivel het woord 

 ,/aardgeest" te mogen aangeven. 



De afgestorvenen zijn volgens het Tirnoreesch geloofsbegrip niet geheel van 

 de aarde teruggetreden. Zij blijven voortaan onzigtbaar voortbestaan onder het 

 onmiddellijk gezag van den Nitoe en maken een deel uit van het groote koor 

 van de kleinere geesten, welke bosschen, bergen, ja kampongs bewonen en 

 de eigenlijke kwelduiveb of schutsengels der Timoresche menschheid zijn. Zij 

 omringen den sterveling onzigtbaar, bewaken hem of spelen hem parten. Juist 

 dit lastig gedeelte van het geestelijk heir dient men zoo veel mogelijk te be- 

 vredigen en des noods door toovermiddelen te weren. De houten rekken, be- 

 hangen met allerlei bundels kruiden, welke ik hier en daar nabij de kampongs 



