208 — 



ontwaarde, zijn ontegenzeggelijk opgerigt ter afwering van rampen en kwade 

 invloeden (of geesten). 



Hebben de kampongs gewoonlijk hare rekken of ramen (foea soengoe) be- 

 hangen met krachtige kruiden of heilige bundels, elk huisgezin heeft zoo iets 

 in 't klein naast of achter zijne woning en niet zelden vindt men binnen de 

 huizen mede zulke djimats. 



Een paar voorbeelden mogen hier dienen om het geloof aan den invloed 

 der geesten op het wel en wee der stervelingen bij den Timorees te doen uit- 

 komen. 



Wanneer een kranke hersteld is , wordt er een offer aan den Nitoe gebragt. 



Hierbij wordt tevens het gebed of verzoek gedaan om den geest van een 

 vroeger overleden familielid, die in huis is gekomen om den zieke te bewa- 

 ken, nu weder terug te willen nemen en te voeren naar de plaats zijner 

 herkomst. 



Wanneer een koppensneller een overwonnen vijand het hoofd heeft afgesne- 

 den , worden de noodige offerhanden gedaan om den geest van den verslagene 

 te verzoenen. Wordt dit nagelaten, dan overkomt den overwinnaar stellig een 

 onheil. 



Ligt te begrijpen is het derhalve, dat een zoo weinig ontwikkeld volk met 

 zijn diep ingeworteld geloof aan eene talrijke geestenschaar een gevoel van kin- 

 derlijke vrees en ontzag voor dat alles in zich omdraagt; een gevoel dat wij, 

 hoewel niet altijd ten regte, gewoon zijn bijgeloof te noemen. 



Naast den Nitoe of aardgeest wordt, zooals reeds gezegd is, aan woud- en 

 berggeesten insgelijks eer bewezen. Het kan dus niet anders of tal van heilige 

 oorden moeten in de berglanden worden aangetroffen , zoo als de namen dan ook 

 aanduiden. Zoo heb ik als leo of heilig (maleisch pamali)4iooren aangeven Tan- 

 djong Leo, Tatoe Leo en den berg Bitimo. Vooral zijn voor de Amfoeangers 

 heilig de Timau, de steen van Bakoeïn en de rots van Lèlogama, waar 

 men van tijd tot tijd gaat offeren. 



Ook de vindplaatsen van goud worden voor heilig verklaard. Dit is echter 

 meer een kunstgreep der hoofden om het f/ ne touchez pas a la reine" tegenover 

 den minderen man te handhaven en het bezit dier goudplaatsen als het ware 

 te monopoliseren. 



De belangrijkste vindplaatsen van dit metaal treft men in het Sonnebait- 

 sche aan en wel bepaaldelijk aan de riviertjes Nono Baun, Noi Noni, Nipo 

 Kain, Noa Penoh en Lalah Assoe, welke plaatsen bij eene geregelde ontginning 

 wel iels zouden opleveren. 



Bij het offeren worden bepaalde regelen in acht genomen. Geldt het een 

 der hoofdgodheden, dan moet bet geslacht der te offeren dieren in overeenstem- 

 ming zijn met de kunne aan elk toegeschreven. Wanneer dus aan Oesi .Nènoh 

 wordt geofferd, dan moeten de dieren — kippen, geiten, varkens, karbouwen — 



