— 210 — 



hechtte (*), bestaat in de volgende handeling: de swangi bereidt een pakje met 

 zekere ingrediënten, begeeft zich daarop tegen middernacht naar de woning 

 van dengene, dien hij onheil wil berokkenen, ondergraaft den drempel, stopt 

 het geheimzinnig pakje in het gemaakte gat, vult het weder aan met aarde en 

 verwijdert zich weer even ongemerkt als hij gekomen is. 



Van dat oogenblik begint de betoovering haren invloed uit te oefenen. 



Wordt nu zulk een swangi geacht door geheime toediening van vergift of 

 het uitoefenen van bovengenoemde kunstgreep iemand te hebben ziek gemaakt 

 of doen sterven , dan ontstaat een algemeen afgrijzen tegen den vermoedelijken 

 dader; men schuwt hem allerwege. Komt men echter noodwendig met hem in 

 aanraking, dan tracht men hem zoo vriendelijk mogelijk te behandelen en zijne 

 verzoeken of ook wel eischen te vervullen; want de minste bedreiging uit zijn 

 mond kan reeds noodlottig Averken. Van het ontzag, dat zulk een heksen- 

 meester verwekt, weet hij doorgaans uitmuntend gebruik te maken om zich ten 

 koste van anderen te verrijken. 



Maar wee hem, zoo hij op de daad wordt betrapt of wanneer plotseling 

 een onverklaarbaar onheil ontstaat ïn een gezin of in de kampong! Dan is voor 

 een oogenblik alle vrees verbannen. Men vermomt zich. Eenige stoutmoedigen 

 zoeken hem op en slaan hem dood. 



Met al die verwonderlijke begaafdheden voorzien zou men zoo iemand voor 

 een bekwaam toovenaar kunnen verklaren, ware het niet duidelijk door de be- 

 staande volksmeening uitgemaakt, dat de swangi eigenlijk geen mensch is. 



Herhaalde malen is die meening bij geregtelijk onderzoek gebleken, en uit- 

 drukkelijk en hardnekkig volgehouden. 



De swangi bezit namelijk ook nog een ander vermogen, dat hem van een 

 gewoon sterveling onderscheidt en hem in de oogen zijner medemenschen nog 

 veel afschuwelijker en gevaarlijker doet zijn. Hij kan namelijk de menschelijke 

 gedaante afleggen en die van een dier aannemen. Gedurende het tijdperk zijner 

 metamorphose is hij daarom ook des te verschrikkelijker omdat hij dan leeft van 

 menschenbloed. 



De swangi dezer streken is derhalve niets anders dan de wehrwolf van 

 Duitschland en de loup garou van Frankrijk, het geloof aan welke wezens in 



(*) In eenige streken van Gelderland en ook op de Zuid-Hollandsche eilanden heb ik door land- 

 lieden als stellig hooren beweren, dat enkele dorpssmeden, tevens beoefenaars der veeartsenijkunde 

 en der „zwarte kunst", het onfeilbare middel bezaten om iemand ongemerkt het licht uit te blazen. 

 Daartoe was noodig een wit papier, waarop de naam van het slagtoffer geschreven stond. Dit papier 

 in vieren gevouwen en op verscheidene plaatsen met eene speld doorprikt, moest omwonden worden 

 met een haar van het slagtoffer en daarna onder den dorpel van zijn huis worden doorgeschoven. 

 Ditzelfde voorschrift heb ik ook in 1861 te Batavia als proefhoudend hooren opgeven door eenige 

 inlandsche dames. Met het oog op het slot van dit deel mijner schets vraag ik : Is het geloof aan 

 den swangi en de hem toegekende vermogens afkomstig uit Europa of Azië? 



