— 214 — 



een groot gebouw heeft namelijk maar ééne opening, niet hooger dan twee voet 

 en naauwelijks even breed. Deze is te gelijk deur en venster en, brandt men 

 er vuur, ook schoorsteen. 



Toen ik zulk eene woning van den Eeitor Nai Po bezocht, had men om de 

 vrij groote ruimte eenigszins te verlichten een zestal dunne waskaarsjes aange- 

 stoken. Ik wist echter niet, hoe spoedig ik weer naar buiten zou komen wegens 

 de benaauwde lucht, welke daarbinnen heerschte. 



Ik had echter tijd genoeg om te zien, dat het een zeer sterk gebouw was, 

 als zijnde van binnen geheel met zware balken geblindeerd, zoodat men daar- 

 binnen hoegenaamd niet voor geweer- en kleine lillaschoten bevreesd behoeft te 

 zijn. Het was eer een blokhuis dan eene woning, hoewel het evenals de overige 

 woonhuizen van binnen zwart berookt was, ten blijke dat het ten minste 's 

 nachts bewoond werd. 



Bij de aanzienlijke hoofden bestaat de gewoonte om eene dubbele keuken of 

 kookplaats er op na te houden. Te Lélogama zag ik zulks in Nai Po's woning 

 en hij verzekerde mij, dat dit zoo de gewoonte was bij de lieden van rang. 



Het koken en bereiden van alle vleeschspijzen is namelijk aan het mannelijk 

 deel der bedienden opgedragen, terwijl op een afstand van daar door vrouwen 

 het bereiden van plantenvoedsel in een ander kookhuis plaats vindt. Aan de 

 eene zijde ziet men dus mannen druk in de weer met het koken of braden van 

 een varken, een pas geschoten hert of een groot stuk karbouwen vleesch, ter- 

 wijl aan den anderen kant de vrouwen bezig zijn met rijst te stampen, djagoeng 

 te roosten of toespijzen te bereiden. 



De ijzeren pannen, welke ik in de vleeschkeukens zag gebruiken, waren 

 uitermate groot en gaven mij een denkbeeld van de massa's vleesch, welke op 

 een Timoreesch feest moeten gebruikt worden, ongerekend nog het raauwe vleesch, 

 dat ook nog in tamelijk groote hoeveelheden wordt genuttigd met zout en — 

 een slok arak! 



De horens van het geslachte vee, vooral afkomstig van een feestmaal, 

 worden onder een grooten waringin of anderen kolossalen boom als herinnering 

 of als djimat opgehangen. 



De landshoofden hebben ook hier even als op Java en elders veelal eenige 

 kolossale boomen voor of nabij hunne woningen, onder wier schaduw oud en 

 jong zich vaak verzamelen of waar de mannen raad houden, als er iets gewig- 

 tigs te gebeuren staat of een plan besproken moet worden. Meestal zijn die 

 boomen omdamd of omkist en de oneffenheden, do'or de groote wortels ontstaan, 

 aangevuld, zoodat daardoor dikwerf een plate forme ontstaat, waar een vrij groot 

 aantal lieden kunnen vereenigd zijn. 



De Timorezen zijn geen groote liefhebbers van het spel, doch des te meer 

 beminnen zij zang en dans. Hunne muziekinstrumenten zijn echter hoogst on- 

 volledig en de toonen er van niet altijd in overeenstemming met hun zang. 



