— 217 — 



,/lukkig geweest, dan zou misschien ons hoofd in uwe kampong zijn tentoonge- 

 steld. Wij hebben de offerhande volbragt om U te bevredigen/' 



i/Uw geest moge nu rusten en ons vrij laten van kwellingen." 



//Waarom toch zijt gij onze vijand geworden?" 



z/Ware het niet beter geweest, dat wij vrienden gebleven waren? dan zou 

 z/uw bloed niet vergoten en uw hoofd niet afgesneden zijn!" 



Uit dit gezang spreekt onwillekeurig en zich onbewust het gevoel van een 

 ruw, doch niet verdorven volk. Men is meewarig met het lot van den ver- 

 slagene, maar men acht de daad zeer natuurlijk en bloot als een gevolg van 

 den oorlog en toch op den bodem van dat alles ligt eene onbestemde vrees, 

 dat die daad in het rijk der schimmen niet goed zal worden opgenomen. Men 

 offert om het onheil af te keeren ! 



Zou dit volk op te leiden zijn tot meerdere ontwikkeling? vroeg ik mij 

 zei ven af bij het hooren van dien treurzang bij het tentoongestelde hoofd eens 

 verslagen vijands? 



Het bevestigend antwoord, dat onmiddellijk volgde, werd echter even spoedig 

 vervangen door drie eenigszins lastiger vragen: 



Wie zal het doen; wanneer zal het plaats vinden en op welke wijze zal 

 het moeten geschieden? 



Koepang, December 1870. 



