__ 11 _ 



Van eene andere vrouw heeft hij gehad Radja Siak, 't welk te zeggen is koning 

 van Siak, dat een leen is van de kroon van Djohor. Deze heeft getrouwd de 

 dochter van Patani, zijnde een man van klein bedrijf en niet met eenige ko- 

 ninklijke deugden versiert, maar een slechte bloed, die zich altijd houdt binnen 

 Siak en weinig komt te Djohor. De koning Jan di pertoean is ook een persoon 

 van weinig bedrijf, gewoon tot bij den middag te slapen, dan te eten en zich 

 te wasschen, en voorts zich dronken te drinken, zoodat na den middag met hem 

 niet is te handelen, want men moet almede met hem drinken en dronkemans 

 dingen doen. Hij bemoeit zich met geen dingen, maar laat het al op de edelen 

 en Radja Sabrang staan; mag van geene zwarigheid hooren, en als men hem 

 aanspreekt van iets te doen, als volk op te brengen, of diergelijken , zoo zwijgt 

 hij al; en al vraagt men hem twee- of driemaal, het is al hetzelfde. In som- 

 ma is nergens min bekwaam toe als tot koning te wezen. Denkt noch op rijk, 

 noch op onderdanen, als hij slechts wijn heeft en vrouwen. Nog heeft de ko- 

 ning van Djohor, bij zijne tweede vrouw, gehad Radja Bongsoe, die nu wordt 

 genoemd Radja Sabrang, d. i. koning van de andere zijde, doordien dat hij 

 aan de andere zijde van de rivier woont, tegenover de stad Batoe Sawar, 

 daar hij ook eene sterkte heeft en een deel onderdanen , doch is leenman van 

 Jang di pertoean; een man van omtrent 35 jaren, bijna wit, de grootste niet, 

 maar discreet, lankmoedig, niet coleriek, en ver ziende; een vijand van de 

 Portugezen; naarstig in zijne zaken, die hij ook wel hard drijven zoude, indien 

 hij magt had; in somma, waardig koning van Djohor en Malakka te wezen, 

 door wien ook de hulp, die men aan hem besteden zoude, wel erkend zoude 

 worden, en die, zooveel men aan hem bemerken konde, den onzen heel was 

 toegedaan; zijn broeder, Jang di pertoean, altijd respecterende, die ook veel 

 van dezen houdt, doch heimelijk laat er niet al wat jalouzie bij den Jang di 

 pertoean te wezen. Bij zijne derde vrouw heeft de oude koning van Djohor 

 een zoon, genaamd Radja Laoet, dat is koning van de zee; een man, nergens 

 bekwaam toe als om tabak en arak te drinken en betal daarop te eeten; ja waar- 

 dig handen en voeten gebonden en in zee gezonken te worden; een groote dronk- 

 aard, doodslager en hoereerder, die alles, wat aan die drie punten dependeert, 

 van buiten geleerd • heeft. — Al de broeders drinken wijn, uitgenomen Radja 

 Sabrang, die nooit wijn of sterken drank geproefd heeft, en, gelijk de heer is, 

 zoo zijn ook de edellieden van al deze koningen." 



,/Ue admiraal is Radja Bongsoe of Sabrang met sloepen en booten te ge- 

 moet getoogen en heeft hem met schieten vereerd, waarop zij voorts elkander 

 welkom geheeten hebben, en schonk de voors. koning aan den admiraal eene 

 gouden kris, met eenige steenen van kleine waarde daarin. Na gehouden maal- 

 tijd binnen scheepsboord begonnen zij met elkander te spreken over hunne za- 

 ken; want de admiraal wilde niet aan land zonder eerst te weten op wat voet 

 en wat hulp de koning tot het beleg zoude geven, om zijne rekening daarnaar 



