— 20 ■— 



door onzen ouden broeder, zijne eigene huisvrouw, dochter van den koning 

 van Patani, wegens hare misdaad begaan met onzen jongsten broeder. Daar- 

 over heeft de koning van Patani, de vader, onzen oudsten broeder mede het 

 leven benomen, anders geene oorzaak hebbende dan dat onze oudste broeder 

 heeft willen uitdoen de versmaadheid hem en ons aangedaan. Zoodat, naar 

 ons verstand, ten ware onze jonger broeder zich aan zoodanige grove fout 

 begaan hadde met onzer oudsten broeders huisvrouw, hij zoude onregtelijk ter 

 dood gebragt zijn. Kennisse van de zaak door onzen oudsten broeder genomen 

 zijnde, heeft hij den jongsten te regt gedood. Daarvoor heeft de koning van 

 Patani onzen oudsten broeder ook laten ter dood brengen; — en dit is de 

 schande en de versmaadheid ons geschied, die wij zijn voordragende aan de 

 Hoog Mogende H. H. Staten en Zijne Prinselijke Excellentie, onzen broeder, 

 want hier te lande zijn overal de regten, wetten en gebruiken, dat, zoo eene 

 vrouw zich misgaat, de partij of de boel op dezelfde manier ter dood gebragt 

 wordt. Dit is, zeggen wij, de schande ons aangedaan, dat, boven eene geregte 

 zaak van justitie van onzen oudsten broeder over den jongsten, de koning van 

 Patani daarna den oudsten zoo te onregte ter dood heeft laten brengen; "Welk 

 wij verzoeken dat vergolden mogt worden door uwlieder hulp en dat alzoo 

 onze schade en smaad mag uitgewischt worden voor alle koningen, zoo aldaar 

 bij ulieden als alhier." 



Deze brief is geheel geschreven in den geest der kortzigtige, steeds naar 

 itbreiding van grondgebied hakende Maleische vorsten. Terwijl een magtige 

 Europesche vijand de voornaamste stad van het Djohorsche rijk, de voornaamste 

 handelsplaats misschien van het gansche oosten, in zijne magt hield en van daar 

 uit herhaaldelijk des Sulthans hoofdstad bedreigde, waren 's vorsten zinnen er 

 uitsluitend op gezet, om eene beleediging, zijner familie aangedaan, te wreken 

 op eene wijs waardoor tevens zijn rijk zou worden uitgebreid. En deze belee- 

 diging was niet van jonge dagteekening; want de Sulthan had zijnen zendeling, 

 die met Heemskerck naar Holland ging, opgedragen er de Staten over te spreken. 

 Dit was in 160S of 1603 geschied en Verhoeff kwam te Djohor in 1609. Deze 

 zaak lag den Sulthan zoo na aan 't hart, dat hij, tot loon voor de verovering 

 van Patani voor hem, het vooruitzigt opende dat aan de Compagnie zou worden 

 toegestaan het bouwen van een fort te Djohor, waartoe de admiraal Verhoeff 

 vergeefs aanzoek deed. 



Hetgeen hieromtrent voorgevallen is volgt hier, in de bewoordingen van het 

 aanhangsel op de beschrijving der reis van Verhoeff'. 



,/Kort hierna heeft de admiraal Verhoeff den koning van Djohor, Radja 

 Sabrang, 't contract tusschen Zijne Majesteit Jang di pertoean en den admiraal 

 Matelief gemaakt, weder gegeven, (na) 'tzelve overgelaten te hebben, vragende 

 of Zijne Majesteit hetzelve begeerde na te komen. Waarop geantwoord: ja. In 

 derzelver voege heeft de admiraal Zijne Majesteit geantwoord, hetzelve contract 





