— 30 — 



Portugezen oorlogvoerenden Sulthan van Atjeh, die op 6 Junij 1613 Djohor 

 innam, en den Sulthan met zijne vrouw en kinderen, benevens zijn broeder 

 Radja Abd'oellah en drie of vier andere vorstenkinderen, zoomede de rijksgrooten 

 en de Nederlanders naar Atjeh overvoerde. Dit werd, van Atjeh uit, gemeld 

 aan de Hooge Indische Regering door A. Theunemans, die daar het hoofd van 

 den handel was ( 1 ). 



Kort daarna vergunde de Sulthan van Atjeh aan de gevangen genomen 

 vorsten naar Djohor terug te keeren. Althans de opperkoopman Adr. van der 

 Dussen, die door den Gouverneur-Generaal Pieter Both naar Djohor was afge- 

 vaardigd, schreef op 25 Augustus 1611, dat de Sulthan weder te Batoe Sawar 

 was, werwaarts hij met zijne grooten was overgebragt door den Atjehnees Radja 

 Lela Wangsa. Zelfs voegden zich drie Atjehsche galeijen bij eene vloot van 

 twintig vaartuigen, die de Sulthan van Djohor naar Pahang zond, om de dochter 

 van den overleden vorst van dat land af te halen, die aan den zoon van den 

 Sulthan van Djohor ten huwelijk beloofd was, maar die de Pahangsehe grooten 

 weigerden te laten vertrekken ( 2 ). 



Het is waarschijnlijk dat de Djohorsche vorsten hunne in vrijheid stelling 

 van den Sulthan van Atjeh verkregen op voorwaarde van hem in den oorlog 

 tegen de Portugezen bij te staan, maar dat die van Djohor onmagtig of onwillig 

 waren om daaraan te voldoen, en dat zij daaraan m 1615 een nieuwen aanval 

 van Atjeh te wijten hadden. 



Dienaangaande schrijft de admiraal Steven van der Haghen, in een brief 

 zonder dagteekening, doch hoogst waarschijnlijk geschreven in den aanvang van 

 1616 ( 3 ), het volgende: 



//Aangezien de resolutie op ons arrivement in Indië genomen, over 't ver- 

 zekeren van 't eiland Karimon en de plaats van Djohor, om verscheidene wigtige 

 //redenen, dewelke UEd. voor dezen wel zullen verstaan hebben, niet heeft 

 //kunnen in 't werk gesteld worden, was door den Heer generaal Gerardt Reijnst 

 //zal. mitsgaders die van den Rade van Indië, in October laatstleden (1615?) goed- 

 z/gèvonden dat ik mij met de schepen Nieti-Seelandi, Hottandia, Middelburgh , de 

 uSonne en de Maene naar de kwartieren- van Djohor zoude vervoegen, om den 

 z/vijand alle mogelijke afbreuk te doen en de learak van Makao komende te 

 //verwachten." 



j/Wij hebben aldaar een geheel anderen stand gevonden dan wij wel ver- 

 z/hoopt en gewaand hadden. De koning van Atjeh was met wel 300 zeilen, op 

 //hebbende 30 a 10 duizend man, in de rivier van Djohor geweest en 'had de 

 //ledige stad verbrand, waarvan wij anders geen oorzaak hebben kunnen ver- 

 staan dan de overgroote tirannie en ambitie van den voorn, koning." 



(!) Brief ^van tTacques Obelaer dd. 6 Julij 1610, op 's Rijks Archief. 

 (2) Kort verhaal van A. van der Dussen, op 's Rijks Archief. 

 ($) Op ?s Rijks Archief. 



