— 37 — 



ten, bij eene acte, gedagteekend 3 April 1685 Q). In de daad werden bijna al 

 de bedingen van het contract er door gewijzigd en voor de Compagnie bezwaard. 

 Het schijnt, dat dit geschiedde door onkunde van de gecommitteerden in de Ma- 

 leische taal, waardoor beide partijen de wederzijdsche stukken onderteekenden, 

 waarvan zij den inhoud óf niet goed begrepen óf dien elkander verkeerd voor- 

 hielden. Dit kan men afleiden uit den brief van de Hooge Regering aan het 

 bestuur van Malakka van 15 November 1685 ( 2 ), waarbij de zaak besproken wordt. 

 „Wij hebben tot heden gereserveerd de principale rescriptie op UEds. ont- 

 // vangene missives, om hetwelk ordentelijk te doen een aanvang zullen maken 

 z/van 's E. Compagnies zaken in Djohor en op de rivier Siak, van welke eerst- 

 genoemde plaats ons gebleken is op hoedanige wijs en met wat conditiën, over 

 ,/en weder, men getracht heeft van de bestierders van 't rijk, nadat de koning 

 //aldaar overleden was, eene favorabele negotie op de laatstgenoemde plaats te 

 //bedingen, welke conditiën ook zeer wel en goed zouden geweest zijn. Maar 

 i/t blijkt, dat Padoeka Radja daartoe den grootsten zin niet gehad heeft en daarom 

 z/het contract in 't Maleisch weinig tot voordeel en respect van d'E. Compagnie 

 //geclausuleerd heeft, 'tgeen wel met wat accurater toezigt door de gecommit- 

 z/teerden kon voorgekomen zijn, indien zij zoo wel aan zich zelven de kracht 

 z/der Maleische stellingen door den tolk hadden laten expliceren, als zij nu wel 

 //zeggen de kracht van het Nederduitsch aan Padoeka Radja en de hofgrooten, 

 „eer zij het teekenden, beduid te hebben. Dat de Djohorsche grooten door het 

 //teekenen van het Nederduitsch zich tot het contenue deszelfs verbonden hebben, 

 z/is wel waar, maar niet min zeker, dat zij altijd zullen excipiëren, dat zij het 

 z/niet wel verstaan hebben, en in alle gevallen dat ook onze gecommitteerden 

 z/aan de andere zijde het Maleisch nevens hen geteekend hebben, zoodat zekerlijk 

 z/de E. Compagnie, die zich doorgaans meer dan zijlieden van allerlei tolken 

 //voorziet en daarvoor bij een ieder bekend staat, in 't ongelijk gesteld zoude 

 //worden. Daarom hebben U. E. zeer wel gedaan het Duitsch in 't Maleisch te 

 //laten translateren en, terwijl de zaak nog versch was, te bezoeken of Padoeka 

 z/Radja te bewegen zoude zijn, om het vorige gefceekende Maleische te roijeren 

 z/en het nieuwe translaat in plaats van dien te laten teekenen en verzegelen, 

 z/had het maar eenig succes willen nemen; maar, naar het gevolg geleerd heeft, 

 z/is er niets meer door geöbtineerd als de concessie van een bamboezen loods 

 z/tot het bergen onzer zieken en pakken. Men zal zich dan tot de meerderja- 

 z/righeid des konings ten beste met dit contract , zoo als het is , moeten behelpen, 

 //onderwijl dat 't zich nader zal ontdekken, wat er voor d'E. Compagnie in den 

 //handel op de rivier van Siak te doen valt, vermijdende alle offensie en ver- 

 z/wijdering met den Djohoriet, als 's Compagnies oudsten bondgenoot zijnde, gelijk 



(!) Deze acte is opgenomen als bijlage IV, naar eene kopij op 's Rijks Archief. 

 ( 2 ) Op het Archief te Malakka. 



