— 79 — 



Sulthan Soleiman, want weldra bevond hij zich zoodanig door de magt van 

 zijnen broeder Radja Alam omsingeld, dat de toevoer van levensmiddelen hem 

 was afgesneden en hij zich genoodzaakt vond, in den nacht van 20 op 21 Mei 

 1753, zijne hoofdplaats te verlaten en naar Poeloe-Lawan te wijken, 



Radja Alam was dus meester in Siak. Hij nam den naam en titel aan 

 van Sulthan Atlim'oedin Radja Sjah. Weldra koesterde het bestuur te Malakka 

 ernstige vrees voor den handel Op dat land, daar Radja Alam een zeer houden 

 toon aansloeg en zich van de uitstaande gelden der Malakkasche handelaren 

 meester maakte. 



Dit was een zware slag voor 's Comp 3 . handel in Siak. In 1752 was de 

 Assistent Jan Frederik Bierman met een klein vaartuig en eene ladin»- ter 

 waarde van ruim / 60,000. — naar de rivier van Siak gezonden, tot het op- 

 koopen van goud. De onveiligheid in de bovenlanden verhinderde de goud- 

 handelaars naar de benedenlanden te komen en Bierman kwam in het begin 

 van 1753 te Malakka terug, in Siak eene niet onaanzienlijke uitstaande schuld 

 achterlatende. 



Toen nu Radja Alam weder het gezag in Siak voerde, wilde het bestuur 

 van Malakka trachten, zijne medewerking te verzekeren om die schulden te 

 innen en tevens bescherming van 's Compagnies handel te verzekeren. De on- 

 derkoopman Wiederholt werd met dat doel naar Siak gezonden , maar hij kwam 

 met ongunstige tijding terug, want Radja Alam had hem gezegd, dat hij een 

 vroeger nimmer geheven tol van 3 pCt. op 's Compagnies koopmanschappen 

 zou heffen, zelfs van die, welke in het voorgaande jaar waren verkocht, en 

 dat hij, tot de voldoening daarvan, vooreerst 's Compagnies goud, en, zoo dat niet 

 toereikende was, dat van de particuliere handelaren van Malakka zou aanhou- 

 den, en dat hij het Compagnies en partikulier goud, dat mogt blijken nog over 

 te zijn, niet zou overgeven, alvorens hem gebleken ware, dat Radja Mohamad 

 niet de hulp van de Compagnie tegen hem ingeroepen en verkregen had. In- 

 dien echter de Compagnie hem honderd vaatjes buskruid en vier honderd zes- 

 ponds kogels schenken, daarenboven hem, tegen betaling, voorzien van al wat 

 hij noodig mogt hebben en de contracten, ( l ) tusschen zijnen vader en de Com- 

 pagnie gemaakt, onderhouden wilde, dan zou hij niet alleen de uitstaande 

 schulden betalen, maar ook met de Compagnie steeds in goede vriendschap 

 leven en haren handel beschermen. 



Deze taal van Radja Alam vond het bestuur van Malakka wat al te sterk 

 en de voorwaarden, om zijne vriendschap te verzekeren, wat al te strijdig met 

 's Compagnies waardigheid en met de heerschappij, die zij zoo lang in straat 

 Malakka had gevoerd. 



0) Hieruit blijkt, dat Radja Alam zijnen vader Radja Ketjii beschouwde als den wettigen vorst 

 van Djohor. Deze heeft zelf geen contract met de O. I. Comp>e. gesloten, maar als Sulthan van 

 Djohor waren de door zijne voorgangers aangegane overeenkomsten voor hem verbindend, 



