— 98 — 



//Echter kan het vredig genot van al het voormelde niet bereikt worden, 

 z/zonder in deze Straat eene noodige balans te houden onder de vorsten en re- 

 z/genten, waarvan de meesten Boegies en zeer tot den roof genegen zijn, en 

 //onder welken Radja Alam de grootste woelgeest is, gelijk hij het hoofd van 

 //den jongst zamengerotten hoop was, die door zijne vlugt naar Batoe-bara heeft 

 //vermeden zich met de Compagnie te verzoenen of aan dezelve te onderwerpen, 

 z/en die nog al steeds in 't oog houden zal te Siak zijnen broeder te ontrusten, 

 z/en ten dien einde en ter bereiking zijner verdere oogmerken de correspondentie 

 z/met Daing Kambodja, een Compagnies onderdaan en hoofd te Linggi, en met 

 z/die van Selangoer betrachtten zal; hebbende echter al eenigen tijd werk, eer 

 // weder een bekwaam getal vaartuigen in plaats der door ons volk geruïneerden 

 z/aan handen krijgt. 



z/ïïet middel daartegen is bij de Malakkasche ministers begrepen te wezen 

 z/de aanleg van een post te Poeloe Gontong, voor Siak's rivier, en een te Linggi, 

 //nevens het houden van eenige kruisvaartuigen, dat zeker niet kwaad is. Doch 

 z/dit kost geld, en Malakka's voordeel kan niet veel bijbrokken, behalve dat 't 

 //altijd dienstig is, 't geen men met weinig uitvoeren kan niet met veel te be- 

 swaren. Poeloe Gontong is ongezond, en de bezetting van omtrent 20 man heeft 

 z/nog een vaartuig er bij van noode, dat in zoo verre wel was, om Radja Mo- 

 z/hamad te beschermen en de handelaars te gewennen, zich van die rivier te 

 //onthouden, maar nu de vorst zich wel mainteneren kan was misschien een 

 //kruisend vaartuig, zonder post aldaar genoeg. 



Wij zullen over het uit deze memorie van den Gouverneur-Generaal Mossel 

 aangehaalde niet verder uitwijden, maar slechts betreuren, dat de Raad van 

 Nederlandsch-Indië geene meer juiste inzigten had en ook dat ligchaam geloofde 

 met drakonische wetten alles voor het eigenbelang der Compagnie te doen 

 zwichten; — een eigenbelang, dat zoo verkeerd begrepen werd en ons jaren lang 

 bij vele Inlandsche natiën gewantrouwd heeft doen zijn. 



De Hooge Regering dan besloot, op de ingediende memorie, bij de resolutie 

 van 13 April 1758, onder anderen: 1° het bestuur van Malakka aan te bevelen , 

 om, indien Daing Kambodja, de koning van Selangoer of wel Radja Mohamad 

 van Siak weder eens het hoofd mogt opsteken tegenover Sulthan Soleiman, //zich 

 z/in zulk een geval staatkundig te gedragen, mitsgaders tot conservatie vanden 

 z/vrede onder de partijen geene verdere stappen te doen dan ernstige doch vrien- 

 z/delijke vermaningen tot onderlinge eenigheid, dewijl het veld genoeg gewonnen 

 z/zal wezen als de een zoo wel als de andere slechts aan de Comp e verknocht 

 //blijft;" — 2° geene vaartuigen van Bengalen komende te Malakka toe te laten, 

 en al die van de West daar komen naauwkeurig te doen visiteren, //en wel 

 //inzonderheid zulke vaartuigen niet te permitteren de reis naar deze of gene 

 //plaatsen bezuidoosten Malakka gelegen voort te zetten of te ondernemen , waar- 



