— 103 — 



//zelfs memorie aan zijnen vervanger, den laatstgemelden bij aparte letteren aan 

 z/te schrijven, om Radja Mohamad, vorst van Siak, met alle zachtheid te leiden 

 /,en te persuaderen, om de vreemde negocianten het inkomen van de rivier en 

 z/het negociëren in zijn rijk zelf te beletten, te meer dezelve daartoe uit kracht 

 z/van zijn afstand, als door bewezene weldaden verpligt is, en zulks zekerlijk 

 z/het meeste effect zal hebben om Malakka' s handel, met exclusie van anderen, 

 ^aldaar voort te zetten, nademaal de bekruisingen juist altoos niet even wel 

 ^reüsseren; onder voorhouding aan de ministers, dat het bekwaamste werktuig, 

 yom denzelven daartoe aan te moedigen en als te noodzaken, zekerlijk is out 

 z/deszelfs vreeze en jaloezie, die hij heeft voor zijnen broeder Radja Alam, 

 z/welke, zicli als vorst op Batoe-bara opgeworpen hebbende, daar tot heden 

 z/inaintineert, te koesteren en te onderhouden, te meer de laatstgemelde, volgens 

 z/het reeds aangemerkte onder de besoigne over Palembang op den 16den Maart, 

 z/geene onduidelijke bewijzen geeft van deszelfs genegenheid tot het rijk van 

 z/Siak, in welk geval hij zonder 's Compagnies hulp niet zou kunnen bestaan, 

 ^maar dezelve tot een nieuwe verpligting alweder benoodigd wezen; om welke 

 #reden tevens goedgevonden wordt de ministers te kennen te geven, dat men 

 //•met dat inzigt, onder gedachte besoigne op het aan deze Regering van wege 

 z/meerm: Radja Alam door het kanaal van den Palembangschen koning gedaan 

 ^verzoek tot pardon, geresolveerd heeft denzelven door laatstgemelden koning 

 z/te verwittigen, dat deze Regering 't gepasseerde wel wil vergeten, mits hij 

 //zich in den aanstaande stil komt te houden, niet twijfelende of de ministers 

 //zullen ten vollen in staat zijn, om van het voormelde, tot voldoening der in 

 z/deze bedoelde intentie, een gewenscht gebruik te maken." 



Op liet ontvangen van deze aanmoediging om weder in aanraking te komen 

 met Radja Alam, die zoo kort te voren nog //een schurk, een bandiet, een 

 z/guit, en een zeeroover" genoemd, en wien wraak wegens zijne wandaden ten 

 opzigte van de O. I. Compagnie was voorbehouden, — trachtte het bestuur van 

 Malakka hem over te halen tot eene bespreking van de algemeene belangen. 

 Te meer werd dit wenschelijk, omdat de vijandelijke gezindheid van Radja Mo- 

 hamad meer en meer duidelijk werd. De politiek van de O. I. Compagnie, 

 die toenmaals in vele gedeelten van hare bezittingen te zwak was om te be- 

 velen, daar waar zij het regt er toe had, dwong haar ook in dit geval, om 

 zelfs aan hen, die hare eigene Europesche onderdanen verraderlijk vermoord had- 

 den, de hand te reiken, ten einde anderen te kunnen bedwingen. Er werd 

 dus aan Radja Alam geschreven, om hem naar Malakka te doen overkomen. 

 Misschien heeft Radja Mohamad daardoor wel achterdocht opgevat. Tc meer is 

 dit te veronderstellen, omdat Radja Alam toenmaals den vorst van Asahan, 

 een onderdaan van Siak, op zijne hand had. Het is waarschijnlijk, dat hij, de 

 toenadering van de Compagnie tot zijnen tegenstander bemerkende, gemeend 

 heeft in ongenade gevallen en tot gecne meerdere concessiën, dan hij reeds ge- 



