~ 107 — 



in den hem gespannen strik. Hij nam de Boegies weder in genade aan en gaf 

 hun terug het deel in de regering dat zij vroeger genoten hadden. Dit geschied- 

 de in December 1759 en daardoor werd een invloed hersteld, die den Maleijers 

 stroomen bloeds en schatten gelds gekost heeft, en waarvan het gevolg, nu 

 nadat er honderd jaren over heen gegaan zijn, niet anders is dan dat vreemde 

 indringers, afstammelingen van zeeschuimers en bondbrekers, in luiheid en ze- 

 deloosheid rijke inkomsten genieten en de wettige landsheer betrekkelijk in 

 armoede leeft. 



De verzoening tusschen Daing Kambodja en Sulthan Soleiman had echter 

 toenmaals voor de O. I. Compagnie het voordeel, dat het eigenbelangden eerste 

 noopte om in het geschil tusschen de Compagnie en Radja Mohamad onzijdig 

 te blijven. Want, had hij de partij van dezen getrokken, dan zou eene openbare 

 vereeniging met 's Compagnies bondgenoot en opperheer van Siak natuurlijk 

 onmogelijk geweest zijn. Maar, zoo hij al Radja Mohamad niet ondersteunde, 

 hij deed het evenmin de Compagnie. Op de aanzoeken van het bestuur van Ma- 

 lakka om medewerking tot het beteugelen van Radja Mohamad, verontschul- 

 digde hij zich onder voorwendsel van onvermogen. De Gouverneur van Malakka 

 vertrouwde hem echter niet, en achtte zelfs de zwakke post van het fortje Phi- 

 lippina te Linggi in zijne nabijheid niet veilig, zoodat die in December 1759 wegens 

 de onmogelijkheid van haar uit Malakka te versterken , tijdelijk werd opgebroken. 



Niettegenstaande hij weder bij Sulthan Soleiman in genade was aangeno- 

 men bleef Daing Kambodja zich nog te Linggi ophouden. Het was den sluwen 

 Boegies niet genoeg, dat de Sulthan zich met zijnen zendeling had verstaan; hij 

 moest een meer schitterend en indrukwekkend bewijs hebben van zijne her- 

 stelling in magt en aanzien. En dat verkreeg hij. Tegelijkertijd dat Sulthan 

 Soleiman in December 1759 zich met de Boegies verzoende, had hij de Begering 

 nedergelegd en overgedragen op zijnen zoon Tongkoe Besar Abd'oeldjalil (Radja 

 di Baroeh) met den orangkaja Toemenggoeng Padoeka Radja als rij ksbes tierder. 

 Hoewel de Tongkoe Besar in de daad de vorst in Djohor was, werd hij in het 

 midden van 1760, door zijnen vader naar Linggi gezonden om Daing Kambodja 

 te verzoeken naar Riouw terug te keeren. Dus kwam de vorst zich veroot- 

 moedigen voor den afvalligen en trouvvloozen vreemden dienaar. 



Terwijl de Tongkoe Besar nog te Selangoer was (werwaarts hij met Daing 

 Kambodja zich begeven had), stierf Sulthan Soleiman te Riouw, op 20 Augustus 

 1760. Hij werd begraven aan de Soengei Baroe, nabij eene versperring (batan- 

 gan) in de rivier. Van daar wordt hij genoemd //marhoem mangkat di batangan." 

 Pas was de tijding van Soleimans overlijden te Selangoer gekomen, of ook de 

 Tongkoe Besar werd ziek en overleed aldaar in Januarij 1761. Het bestuur van 

 Malakka, in December 1760 over de ziekte van den Tongkoe Besar aan de 

 Hooge Regering schrijvende ( x ), teekende daarbij aan: 



U) Naar de minuut iu het Archief te Malakka. 



