— 10S — 



,/Het komt ons wat bedenkelijk voor, of de Boegies en in 't bijzonder Daing 

 r/Kanibodja niet wel voor mogten hebben, om zich dezen hinderpaal kwijt te 

 //inak&n, ten einde te beter meester van Riouw te worden en de reeds aan 

 ,/t onderspit geraakte Maleijers verder ten onder te brengen en in 't geheel van 

 z/hen afhankelijk te maken, zoo als zij op de meeste plaatsen in deze Straat, 

 z/Voormaals onder het Djohorsche gebied gesorteerd hebbende, reeds bij het leven 

 z/van Radja Soleiman van voor vele jaren geworden zijn , dermate zelfs dat men 

 z/met waarheid zeggen kan, dat hij van zijn eertijds al vrij ver uitgestrekt ge- 

 z/bied, naauwelijks meer dan de bloote schaduw en den simpelcn naam eens 

 z/konings, zonder de wezenlijke voorregten der souvereiniteit, bezeten heeft, en 

 z/dot er voor d'E. Compagnie nimmer veel heil van hem was te wachten, want, 

 ,r/was hij een regtschapen vorst en trouw bondgenoot van dezelve geweest, die 

 //moed en inagt genoeg bezeten had, om openlijke blijken van zijne opregte 

 //aankleving te kunnen en durven geven, zoo had hij, na bekomen kennis van 

 z/het zeerooven van Radja Mohamad, denzelven, toen die, na zijn schrijven, ont- 

 // van gen den lS^cn December 1759, op Riouw kwam, moeten aanhouden en aan 

 z/d'E. Compagnie overgeven. Doch verre van daar zoo heeft' hij, na een met 

 z/hem gehouden mondgesprek, dat aan de zijde van Radja Mohamad vrij nadruk- 

 z/kelijk was, denzelven weder ongemolesteerd laten vertrekken. En hoe lafhartig 

 z/en flaauw hij zich verder in deze gedragen heeft, mitsgaders hoe weinig dege- 

 z/lijks er met dien suffenden vorst aan te vangen is geweest, zal UHEd s mid- 

 z/dagklaar consteren, wanneer zij gelieven aan te merken, dat wij hem over de 

 z/komst van Radja Mohamads zoon Ismaïl, met 30 of 40 roofvaartuigen op 

 z/Riouw, bij brief van den 9 den Mei dezes j aars (1760) op eene zeer nadrukkelijke 

 z/wijze onderhouden en deswegens onze verwondering betuigd hebben, hij echter 

 //daarop bij den zijnen, ontvangen den 13 den Junij, niets anders geantwoord heeft, 

 z/dan dat hij, Ismaïl, zich wel drie dagen aan den mond van Riouw opgehouden 

 z/had, maar daarna, zonder iets te verrigten of zich ergens over uit te laten, 

 // veel min eenige voorslagen tot eene verbondbreking met d'E. Compagnie te doen, 

 z/weder was vertrokken, zonder te melden, dat hij zich eenigzins had bevlijtigd 

 //(gelijk hij, als een trouw bondgenoot van d'E. Compagnie verpligt was geweest) 

 z/van hem, op de eene of andere wijze, in zijne magt te krijgen, terwijl nopens 

 z/de verzochte openbaring zijner gedachten wegens het door ons hem voorgedragen 

 z/verzoek van Radja Alam, om het land van Siak, bij gedachten brief al verder 

 //antwoordde daarop nog niet te kunnen repliceren, wijl hij niets doen wilde 

 z/voor en aleer hij met Daing Kambodja van Linggi daarover geaboucheerd had." 

 't Is waar, het bestuur van Malakka had niet te roemen over de mede- 

 werking, die zij van Sulthan Soleiman had ondervonden, in vergelding van de 

 dienst, die hem bewezen was door het ten onderbrengen der Boegies. Maar 

 men mag ook niet uit het oog verliezen, dat het voor hem moeijelijk was zich 

 geheel te onttrekken aan den invloed van eene partij, die niets ontzag om haar 



