— 100 — 



doel te bereiken. Vrees voor zijn leven, misschien slechts de wensch om van 

 de beslommeringen, die de haspelarijen tusschen de Maleijers en de Koelies ver- 

 oorzaakten, ontslagen te worden, zal Sulthan Soleiinan weder Oveiwseven 

 hebben aan de magt van Daing Kambodja, dien hij zeker, beter nog dan het 

 bestuur van Malakka, tot alle misdaden in staat kende. Waartoe Daino- Kam- 

 bodja al kon overgaan, blijkt uit de vergiftiging , op zijn last, vanden Tongkoe 

 Besar, en dat dit niet een bloot vermoeden was van het bestuur van Malakka, 

 uitgedrukt in de voorgaande aanhaling uit diens brief van 26 December 1760, 

 blijkt uit de groote Maleische kronijk, waarin het feit met ronde woorden staat 

 opgeteekend. Dit verhinderde Daing Kambodja niet, in termen van de diepste 

 droefheid, het overlijden van Sulthan Soleiman en van den Tongkoe Besar aan 

 den Gouverneur van Malakka mede te deelen; maar dat hij te gelijker tijd zich, 

 in de toenmalige omstandigheden, tot niets wilde verbinden bleek daaruit, dat 

 hij op zijne reis van Linggi naar Riouw, met ongeveer 45 praauwen, waarmede 

 hij het lijk van den Tongkoe Besar en tevens zijn gansenen aanhang overbragt, 

 ter reede van Malakka liggende, op 20 Februarij 1761, zich, onder gezochte 

 voorwendsels, verschoonde van eene ontmoeting met den Gouverneur. 



Wel behelsde de brief, dien hij toen schreef, vele verzekeringen van vriend- 

 schap en trouw jegens de Compagnie, maar opmerkelijk en niet geruststellend 

 vuor den vrede in de toekomst was de zinsnede waarin Daing Kambodja zeidc, 

 z/dat het nog niet beslist was, wie koning van Djohor worden zou". 



Den 22 sten Februarij 1761 zeilde Daing Kambodja met zijne gansche vloot 

 naar Riouw. Het lijk van den Tongkoe Besar werd begraven op de vorstelijke 

 begraafplaats aan de Soengei Baroeh, naast het graf van zijnen vader. Daing 

 Kambodja wierp zich op als voogd van den zoon van wijlen Radja di Baroeh, 

 dien hij onder den naam van Sulthan Ahmad Rajat Sjah tot vorst van Djohor 

 verhief. Sulthan Ahmad was toen slechts acht of negen jaren oud, en de op dien 

 leeftijd zoo noodige leiding van zijne moeder Tongkoe Poetih mogt hij niet on- 

 dervinden. Ook zij stierf weinige weken na haren man, den Tongkoe Besar 

 Abd'oeldjalil, nadat zij, tijdens het laatste verblijf van haren man te Selangoer, 

 dus in het einde van 1760, was bevallen van een tweeden zoon, die den naam 

 ontving van Radja Mahmoed. 



Daing Kambodja trok geheel het bestuur van Djohor tot zich en maakte 

 in de daad, hoewel niet in naam, zijn neef Radja Hadji tot zijn onderkoning, 

 met den titel van Kalana. 



Sulthan Ahmad heeft maar weinig jaren geleefd. De overlevering zegt, dat 

 ook hij vergiftigd werd. Dat dit eene vrij algemeene opinie was, laat zich 

 daaruit afleiden, dat, volgens de inlandsche kronijken, de Maleijers er sterk op 

 aandrongen, dat Ahmad zou worden vervangen door een der volwassen broe- 

 ders van wijlen Sulthan Soleiman. Zij zouden dan weder een vorst van hunne 

 natie, niet alleen in naam, maar ook in de daad, aan hun hoofd gehad hebben. 



