— 143 — 



voor, dat de Sulthan en de Radja van Assahan beiden te Malakka zouden ko- 

 men om tot een minnelijk vergelijk gebragt te worden. 



Maar de zaken van den SuUhan begonnen zoo slecht te staan, dat hij daar- 

 aan geen gevolg kon geven. Radja Mohamad AH was in den loop van het jaar 

 (1791) gestorven, en Said Ali, daardoor meer vrij in zijne handelingen gewor- 

 den, maakte aanstalten om zich van den Siakschen troon meester te maken. 

 Hij werd daarin ondersteund door zijnen schoonvader Tongkoe Moesa, die, door 

 zijnen invloed op zijnen zoon Tongkoe Endoet, den onderkoning, wist tegen te 

 houden, dat te Siak toebereidselen tot verdediging werden gemaakt, hoezeer 

 het voornemen van Said Ali daar bekend was geworden. 



Het kostte hem dus weinig moeite om de hoofdplaats Siak te vermeesteren,, 

 daarin voornamelijk geholpen door zijne neven Pangeran Said Zin of Tongkoe 

 Pangeran, Tongkoe of Said Hamid en Tongkoe Long Poetih. 



Sulthan Jahija vlood naar Boekit Batoe, van waar hij den volgenden brief 

 schreef aan den Gouverneur van Malakka: 



//Ik maak mijnen vriend bekend, dat ik van Siak vertrokken ben en thans 

 //mij te Boekit Batoe bevind. 



v Mijn wensch en begeeren is, dat, zoolang zon en maan hun schijnsel 

 //geven, ik niet veranderen mag in mijne gedragingen omtrent mijnen vriend, 

 z/en dat ik ook mijnen vriend nimmer vergete. 



z/Wat dunkt mijn vriend wegens mijn vertrek van Siak? Mijn vriend is best 

 //bewust, dat mij de magt benomen is om Siak en dies ressort te regeren, gelijk 

 //mijne voorzaten gedaan hebben. 



z/Dit is hetgeen in mijn hart opgesloten lag en ik bij deze bekend maak. 

 z/Mijn verblijf te Boekit Batoe is, eerstelijk, om mijn vriend kennis te geven, 

 z/en ten tweede om mijne oude lieden, Radja Daud en Radja Abd'oellah, af te 

 z/wachten. 



z/Ik verzoek van mijnen vriend hierop een uitsluitend antwoord, of mijn 

 //Vriend nog aan zijne belofte denkt, bij ons contract; — zoo ja, dan hoop ik, 

 z/dat mijn vriend tot mijn welzijn zal werken, en mij weder de regering van 

 ,/Siak en onderhoorigheden in handen doen krijgen , en dat niemand buiten mij 

 //voortaan regeren mag. 



//Naast God en zijn heiligen profeet hoop ik, dat mijn vriend mij zal helpen 

 z/en ondersteunen, welke hoop blijft rusten op mijns vriends schouders. 



//Niets ten teeken des levens hebbende dan mijne wenschen nacht en dag 



z/tot mijnen vriend. 



z/Tamat. 



//Geschreven op den 21 8ten dag van de maand Safar, in het jaar 1206.*' 

 (10 October 1791). 



Het was uit dien brief wel duidelijk, dat de zaken van SuUhan Jahija slecht 

 stonden, maar hoe het daarmede eigenlijk geschapen was en wie de personen 



