— 152 — 



//bijzonder te waarschuwen tegen inmenging in de twisten, die tusschen de 

 ,/yerschillende inlandsche hoofden mogten ontstaan, zoomede tegen het nemen 

 ,/van eenigen maatregel van staatkundigen aard of waardoor botsing zou kun- 

 z/iien ontstaan met de Nederlandsche autoriteiten, in het bijzonder wat betreft 

 z/de landen en onderdanen van den Sulthan van Palembang." 



En verder, in art. 9 : 



z/Het is noodig U te verwittigen, dat de landen van Siak worden gezegd 

 z/zich uit te strekken van Temiang, de noordelijkste haven, tot Rantau, eene plaats 

 ,</tegen over het eiland Lingga; maar zij zijn zeer verdeeld door de onafhanke- 

 lijke autoriteit van talrijke kleine hoofden, met de meesten waarvan het 

 //geraden zal zijn U in aanraking te stellen. De streek tusschen- Rantau en 

 z/Lingga wordt gezegd onderhooiïg te zijn aan den radja van Lingga, en de 

 //Gouverneur in Rade zou er zeker tegen opzien om een agent van dit Gou- 

 //vernement naar eenig deel van het rijk van dat hoofd af te vaardigen, indien 

 z/hij zich niet overtuigd hield, dat, daar het doel van zoodanige zending zuiver 

 //commercieel is, zijn vriendschappelijk bezoek op geenerhande wijze kan aan— 

 z/druischen tegen de politieke magt van eenig naburig Europeesch (*) Gouver- 

 z/nement. Gij zult dus niet nalaten deze gevoelens indachtig te zijn, bij het 

 //behandelen van de zaken, die uwe zending naar die streek vereischen. 



Men ziet dus dat het Brifcsche bestuur geen ander doel beoogde dan het be- 

 voordeelen van den handel van Poeloe Pinang, — iets dat zeer natuurlijk was, — 

 en. dat er volstrekt geene staatkundige aanranding van de Nederlandsche regten 

 of inmenging in de zaken des lands mede bedoeld werden. 



Deze zending liep ongelukkig af. Men kwam den 25 n Junij 1820 in eene 

 monding van de rivier van Djambi, maar kon niet tot aan de stad van dien 

 naam komen. De Heer Ibbetson werd ziek en moest naar Singapoera om ge- 

 neeskundige hulp. Van daar zeilde men naar de rivier van Siak, maar pe Heer 

 Ibbetson was te ongesteld om dat rijk te bezoeken. Assahan werd voor een dag 

 en Deli voor twee dagen aangedaan, en den 4 n September 1820 kwam dezen- 

 ding te Poeloe Pinang terug. 



Van den Heer Ibbetson schijnt geen verslag te zijn openbaar gemaakt. Dat 

 van den luitenant Crooke omtrent Djambi (in Anderson's Mission, bl. 389) is 

 niet onbelangrijk. 



Deze zending werd in 1822 gevolgd door eene hydrographische opname van 

 de gansche kust van Sumatra langs straat Malakka door den Compagnie's krui- 

 ser Nautilus. 



In dat zelfde jaar vernam de Gouverneur van Malakka, dat de Luite- 

 nant Gouverneur van Benkoelen, Sir Thomas Stamford Raffles, die zich toen te 



(!) Hij Andersou, bl. 367, staat hier: »any neighbouriug British goveruement." Dit is blijkbaar 

 eeue drukfout. 



